cat

Słownik pojęć

a
Abiotrofia

Genetyczna choroba mózgu polegająca na degeneracji komórek móżdżku. Pierwsze objawy kliniczne pojawiają się między dziewiątym a szesnastym tygodniem życia psów; są nimi: zesztywnienie tylnych kończyn oraz łagodne drżenie głowy. Objawy te stopniowo nasilają się, aż do pojawienia się nieskoordynowanych ruchów tylnych kończyn oraz trudności w poruszaniu kończynami przednimi. Choroba spotykana m. in. u seter gordonów.

Agility

Dyscyplina sportowa najczęściej psów, ale także kotów, polegająca na tym, że zwierzę pokonuje w jak najkrótszym czasie i w odpowiedniej kolejności tor przeszkód, pod wpływem głosowych i ruchowych komend przewodnika. Agility dzieli się ze względu na poziomy trudności oraz klasy wzrostowe zwierząt.

Akromegalia

Choroba polegająca na podwyższeniu poziomu hormonu wzrostu w surowicy, nawet  po zakończeniu wzrostu zwierzęcia. Przyczyną najczęściej jest nadmiar progesteronu albo guz przysadki. Hormon wzrostu uwalniany jest głównie przez przysadkę mózgową (część gruczołową). Za większość efektów jego działania odpowiada produkowana głównie w wątrobie - somatomedyna. [Patrz także artykuł Cukrzyca u kotów]

Amyloidoza nerkowa

Grupa chorób nerek o podłożu genetycznym cechujących się odkładaniem pozakomórkowych złogów materiału włókienkowego, który wywodzi się z beta protein. Predyspozycje do wystąpienia choroby mają psy rasy beagle i shar pei.

Anemia

Przyczyną niedokrwistości u zwierząt mogą być: różne choroby, rany zew. i wew., inwazje pasożytów (głównie pcheł) oraz błędy żywieniowe. Objawami choroby są: ogólne osłabienie, senność, bladość dziąseł, przyspieszony oddech i praca serca.

Anomalia oczu Collie

Wrodzona i dziedziczna wada objawiająca się zmianami w obrębie siatkówki oka. Chore szczenięta cierpią na niedorozwój naczyniówki. Ważne jest badanie genetyczne psów w wieku 6-7 tygodni, gdyż wada ta jest bardzo często maskowana pigmentacją. Zazwyczaj nie prowadzi do ślepoty i nie postępuje z wiekiem. Rasami szczególnie narażonymi są m. in.: border collie, owczarek szkocki collie, owczarek szetlandzki, owczarek australijski. [Więcej w artykule: Owczarek australijski: choroby rasy]

APZS

Alergiczne Pchle Zapalenie Skóry jest jedną z form alergii skórnych, która wiąże się z nadwrażliwością psów i kotów na białka znajdujące się w ślinie pcheł. Po ugryzieniu przez tego pasożyta, zostaje wprowadzony do organizmu alergen i wywołuje intensywny świąd skóry. [Więcej w artykule: Świąd u psa i kota, czyli alergiczne pchle zapalenie skóry]

 

Artroza
Przewlekła choroba zwyrodnieniowa stawów.
Aspergiloza

Zakażenie wywołane przez grzyby z rodzaju Aspergillus. Istnieją dwa rodzaje infekcji: nosa (typowe dla np. ras dolichocefalicznych) i rozpowszechniane (typowe dla np. owczarków niemieckich). Do objawów infekcji nosa należą: kichanie, opuchlizna i krwawienie z nosa. Do objawów infekcji rozpowszechnianej należą: utrata masy ciała, gorączka, wymioty, bóle kręgosłupa na skutek zapaleń kości i szpiku kostnego, a nawet kalectwo. Choroba występuje częściej u psów niż u kotów.

Ataksja

Zaburzenia koordynacji ruchowej, niezborność.

Ataksja móżdżkowa

Uszkodzenie mózgu typowe dla amerykańskich staffordshire terrierów i wyżłów włoskich szorstkowłosych, objawiające się zaburzeniami ruchu i koordynacji.

Atawizm

Występowanie u zwierząt cech pierwotnych, charakterystycznych dla ich dalekich przodków. Atawistycznym zachowaniem u psa jest instynkt stada, przez co pies traktuje ludzi jak inne psy oraz tarzanie się w odchodach w celu pozbycia się zapachu, co w przeszłości ułatwiało polowania. Zjawisko to nie jest schorzeniem, a jedynie pojawianiem się cech zanikłych w procesie ewolucyjnym.

Atopia

Alergiczne wziewne zapalenie skóry u psów (atopowe zapalenie skóry psów, choroba atopowa psów, AZS) jest to genetycznie uwarunkowana reakcja układu immunologicznego polegająca na nieprawidłowej, nadmiernej reakcji organizmu na małe dawki alergenów inhalacyjnych lub kontaktowych, wskutek czego dochodzi do powstawania nadmiernej ilości pewnych rodzajów przeciwciał. Występuje również u kotów. [Więcej w artykule Pies alergik]

Atrofia
Stopniowe zanikanie komórki, tkanki, narządu lub części ciała.
Azotemia

Zwiększone stężenie mocznika, kreatyniny i innych źrodeł azotu niebiałkowego we krwi. Produkcja mocznika rośnie m. in.  na tle zwiększonego spożycia białka, krwawienia z górnego przewodu pokarmowego oraz podania kortykosteroidów. Zależnie od przyczyny pierwotnej, która wywołała chorobę, wyróżniamy: azotemię przednerkową, nerkową i zanerkową .

b
Babeszjoza

Określana również jako: babeszioza, babeszja i piroplazmoza. Choroba pasożytnicza atakująca m. in. psy i koty, przenoszona przez kleszcze. W jej wyniku dochodzi do niszczenia erytrocytów i anemii. Uszkodzone zostają narządy wewnętrzne, może dojść do zaburzenia pracy układu krążenia oraz żółtaczki. Objawy choroby są często nieswoiste i dlatego trudno ją wykryć bez pełnej diagnostyki. Choroba wysoce śmiertelna.

Badanie otoskopowe
Inaczej wziernikowanie ucha. Badanie fizykalne wnętrza ucha przy wykorzystaniu wziernika usznego.
Badanie palpacyjne

Omacywanie, badanie przez dotyk palcami.

Badanie per rectum

Badanie proktologiczne wykonywane przez odbyt.

Bezmocz rzekomy

Inaczej zatrzymanie moczu (zaprzestanie wydalania moczu). Spowodowany jest zablokowaniem lub przerwaniem dróg moczowych - a więc nie jest skutkiem uszkodzenia nerek.

Biotyna

Inaczej witamina H, B7 czy koenzym R. Substancja witaminopodobna, która czynnie uczestniczy w syntezie i rozkładzie tłuszczów, węglowodanów oraz aminokwasów. Jest ona syntezowana poprzez bakterie jelitowe oraz występuje w wielu produktach spożywczych.

Błoniaste rozplemowe zapalenie kłębuszków nerkowych

Należy do grupy chorób nerek o podłożu genetycznym. Objawy biochemiczne i kliniczne odpowiadają objawom przewlekłej niewydolności nerek. Rasami narażonymi na występowanie tej choroby są m. in. berneński pies pasterski, bullmastiff, spaniel bretoński.

Bordeteloza

Choroba układu oddechowego kotów i psów. Powstaje na skutek zakażenia bakteriami Bordetella bronchiseptica. W przypadku objęcia przez chorobę górnych dróg oddechowych, objawami są: gorączka, kichanie i katar. Stosunkowo wysoka śmiertelność w przypadku zaatakowania dolnych dróg oddechowych, na skutek odoskrzelowego zapalenia płuc. Objawami są wówczas: duszność, sinica i kaszel.

Borelioza

Choroba przenoszona przez kleszcze. Występuje częściej u psów niż kotów. Skutkiem zarażenia może być uszkodzenie stawów, nerek, a czasem mózgu. Objawami są: zaczerwienienie i swędzenie podrażnionego miejsca oraz kulawizna występująca na skutek zapalenia stawów. Mogą być one jednak niejednoznaczne.

Bronchoskopia
Endoskopowe badanie diagnostyczne wykonywane za pomocą bronchoskopu, specjalne urządzenia wyposażonego w kamerę, wprowadzanego do organizmu zwierzęcia przez jamę ustną bądź nos. Badanie to pozwala na obejrzenie na powiększonym obrazie z kamery określonego odcinka narządów wewnętrznych oraz pobranie materiału do dalszych badań.
Bruceloza

Zakaźna, bakteryjna, przewlekła choroba zwierząt domowych i ludzi. Skutkuje stanem zapalnym i zaburzeniami funkcjonowania układu rozrodczego, występowaniem poronień i niepłodności u psów. Często przebiega bezobjawowo.

c
Celiakia

Inaczej nietolerancja glukenu lub choroba trzewna. Wynika z genetycznych uwarunkowań nietolerancji białek zbóż. Mechanizm powstawania choroby nie jest do końca znany. Najczęściej dotyka ona młode psy. Daje niespecyficzne objawy. Do najczęściej występujących należą: biegunki, utrata masy ciała, anemia. Dziedziczny charakter choroby udokumentowany został u seterów irlandzkich, ale choroba może występować także u innych ras.

Ceroidolipofuscynoza neuronalna

Schorzenie neurodegeneracyjne występujące u seterów angielskich, buldogów amerykańskich i border collie.

Chejletieloza

Choroba pasożytnicza psów i kotów wywoływana przez roztocza, objawiająca się świądem prowadzącym do wyłysień i silnego złuszczania naskórka. U kotów ma zwykle wolniejszy przebieg.

Chłoniak

Złośliwy nowotwór układu krwiotwórczego występujący zarówno u psów, jak i kotów. Choć dość dobrze reaguje na leczenie, jest trudny do zdiagnozowania i często późno rozpoznawany. Przyczyny choroby nie są dokładnie znane. Podłoże genetyczne udowodniono m. in. u bulmastifów. Istnieje wiele postaci chłoniaka i od nich zależy rodzaj występujących objawów. Mogą nimi być: powiększenie węzłów chłonnych, wątroby, śledziony, obrzęki kończyn, mocznica, anemia, objawy neurologiczne (drgawki, zaburzenia równowagi), apatia. [Więcej w artykule: Chłoniak u psa]

Choroba Addisona

Oznacza niedoczynnośc kory nadnerczy. Może występować w postaci wtórnej (ma miejsce zmniejszona produkcja tyroksyny) lub częściej - pierwotnej. Dochodzi wówczas do zniszczenia gruczołu tarczycy z powodu zapalenia, zwyrodnienia lub nacieku z guza. Objawami choroby są: apatia, wymioty, depresja, utrata apetytu, biegunka i drżenie. Są one często niejasne i przypisywane innym zaburzeniom.

Choroba Aujeszkiego

Zwana również psudowścieklizną, wścieklizną rzekomą i wściekłym drapaniem. Śmiertelna choroba zakaźna ssaków (głównie świń) wywoływana przez herpeswirus. Jej objawami są: intensywny świąd (prowadzący do samookaleczeń), zmiany zachowania zwierzęcia (apatia, niepokój), ślinienie się, niekiedy agresywność, problemy z utrzymaniem równowagi, wymioty. Objaw kliniczny choroby może być jednak zmienny. Zachorowanie wymaga zgłoszenia. Dotychczas nie opracowano na nią szczepionki. Choroba, choć śmiertelna dla psów i kotów, nie jest groźna dla ludzi.

Choroba Cushinga

Patrz: Zespół Cushinga

Choroba Krabbego

Inaczej leukodystrofia globoidalna. Rzadka choroba spichrzeniowa uwarunkowana genetycznie. Jej przyczyną jest mutacja genu kodującego enzym: beta-galaktozydazę galaktocerebrozydu. Na skutek choroby zachodzi postępujaca degeneracja istoty białej ośrodkowego układu nerwowego. Objawy pojawiają się w pierwszych trzech miesiącach życia psa. Są nimi: ataksja, porażenie tylnych kończyn oraz w dalszym przebiegu - atrofia mięśni i degeneracja neurologiczna. Chore zwierzęta są usypiane.

Choroba niebieskiego oka

Określana również jako blueberry eye. Towarzyszy postaci ocznej choroby Rubartha. Występuje obrzęk rogówki, która staje się zmętniała i szaro-niebieska oraz zapalenie błony naczyniowej oka.

Choroba Pelger-Hueta

Genetyczna choroba krwi wystepująca najczęściej u foxhoundów angielskich i amerykańskich. Nieprawidłowa budowa białych krwinek powoduje osłabienie mechanizmów obronnych organizmu. Zazwyczaj choroba ma łagodny przebieg, ale wpływa niekorzystnie na możliwość przeżycia płodu i szczeniąt.

Choroba Rubartha

Zwana inaczej zakaźnym zapaleniem wątroby psów. Chorobę wywołuje adenowirus psów (CAV – 1). Wirus ten jest bardzo odporny. W temperaturze pokojowej może utrzymać się tygodniami. Zakażenie następuje drogą pokarmową i kropelkową (poprzez wydzielinę z nosa lub ślinę). Wirusy namnażają się w migdałkach i regionalnych węzłach chłonnych, z których następnie z krwią przedostają się do komórek wątroby. Rozróżniamy kilka postaci tej choroby: nadostrą, ostrą, przewlekłą, oczną.

Choroba spichrzeniowa glikogenu

Występuje u kotów norweskich leśnych. Na jej skutek, w wątrobie, mięśniach i komórkach nerwowych kociąt gromadzi się nieprawidłowy, nierozpuszczalny glikogen. Umierają one wkrótce po urodzeniu.

Choroba von Willebranda

Choroba genetyczna, zwana również skazą krwotoczną. Objawia się głównie przedłużonym czasem krwawienia, a także krwotocznością. Dużo częściej występuje u psów (zwłaszcza dobermanów) niż u kotów.

Choroby przyzębia

Chorobowe zmiany zachodzące w dziąsłach, zębodołach, podniebieniu oraz kości żuchwy i szczęce. Ich przyczyną są zakażenia bakteryjne będące wynikiem narastania płytki nazębnej, a w dalszej kolejności - kamienia nazębnego. Osadzanie się płytki i kamienia na zębach trwa całe życie zwierzęcia. W celu zapobiegania temu zjawisku należy odpowiednio zadbać o higienę jamy ustnej pupila. [Więcej w artykule Jak zadbać o jamę ustną psa]

Choroby spichrzeniowe

U chorych zwierząt występują wady metaboliczne uwarunkowane genetycznie. Ich przyczyną jest brak lub niedobór różnych enzymów.

Chów wsobny
Kojarzenie krewniacze.
Ciąża urojona

Inaczej ciąża rzekoma, pseudociąża. Występuje zarówno u samic psów, jak i kotów. Objawy zaczynają się pojawiać ok. 2-3 miesiące po wystąpieniu cieczki, a więc w czasie, gdy u zapłodnionej samicy mógłby wystąpić poród. Są nimi najczęściej: powiększony brzuch, powiększone gruczoły sutkowe, rozpoczęcie laktacji oraz zmiany w zachowaniu polegające na budowaniu gniazda, opiekowaniu się np. zabawkami. Czasem zwierzę jest agresywne, piszczy i skomli, ma zmienny apetyt oraz podwyższoną temperaturę. [Więcej w artykule: Ciąża urojona u suk]

Cukrzyca

Choroba objawiająca się podwyższonym poziomem cukru we krwi. Może mieć podłoże genetyczne. Predysponowaną rasą kotów jest przykładowo rasa kotów birmańskich. Wśród psów częściej chorują m. in.: szpic wilczy, pinczer miniaturowy, cairn terrier, foksterier, yorkshire terrier, sznaucer miniaturowy i pudel miniaturowy. Głównym objawem choroby jest częstsze picie oraz oddawanie moczu przez zwierzę. Wyróżnia się cukrzycę pierwotną i wtórną - powstałą np. na skutek podawania niektórych leków lub występowania innych chorób. [Więcej w artykule: Cukrzyca u kotów]

Cystynuria

Genetyczne zaburzenie przemiany materii polegające na upośledzeniu transportu aminokwasów w nerkach, co powoduje rozwijanie się kamieni cysteinowych. Rasami szczególnie narażonymi są: landseer i nowofundland.

Czip

Inaczej chip. Mikroprocesor wprawadzany pod skórę zwierzęcia. Każdy czip posiada numer, który zostanie zapisany w bazie danych razem z numerem telefonu właściciela psa lub kota. Dzięki temu, jeśli zwierzę zaginie, będzie można bez problemu znaleźć jego właściciela. [Więcej w artykule: Po co czipować psy i koty?]

d
Defekt MDR1

Występuje genetyczna nadwrażliwość psów na iwermektynę (lek przeciwpasożytniczy) i inne leki. Chore zwierzę po podaniu substancji wykazuje objawy, takie jak: zaburzenia orientacji i koordynacji, drgawki. wymioty, powiększenie źrenic i stany śpiączkowe. Wady genu MDR1 wykryto m. in. u ras: collie, border collie, owczarka australijskiego i szetlandzkiego. [Więcej w artykule: Owczarek australijski: choroby rasy]

Dermatofitoza

Zwana popularnie grzybicą. Jest to zakażenie struktur zrogowaciałych (takich jak: włosy, pazury, naskórek zrogowaciały) przez grzyby odżywiające się keratyną. Często do zakażeń dochodzi poprzez drożdżaki z rodzaju Malassezia i Candida. Objawami są: świąd, miejscowe wyłysienia, łuszczące się strupy. Bardzo częsta infekcja kotów. Choroba jest zaraźliwa dla ludzi.

Dirofilarioza

Choroba pasożytnicza psów i kotów, przenoszona przez komary. Występuje w dwóch postaciach klinicznych: sercowej i skórnej. Do jej objawów należą: kaszel, utrata masy ciała, nietolerancja wysiłkowa. Choroba może stanowić zagrożenie śmiertelne.

Distichiasis

Inaczej dwurzędowość rzęs. Rzęsy rosnące w kierunku gałki ocznej mogą ja podrażniać, co może wywoływać stany zapalne oczu. Choroba jest wrodzona. Rasami szczególnie narażonymi są m. in. alastan malamut, szwajcarski pies pasterski, buldog francuski.

Dysfagia

Oznacza trudność w połykaniu. Może dotyczyć trzech faz: ustno-przełykowej, gardłowej i gardłowo-przełykowej. Przyczynami mogą być: choroby przełyku, krtani, jamy ustnej, choroby pozagardłowe, a także zaburzenia ze strony języka i czynności gardła.

Dysplazja nerek

Wszystkie zmiany spowodowane nieprawidłowym rozwojem nerek. Najczęściej występuje niedojrzałość kłębuszków nerkowych, gruczolakowaty rozrost nabłonka kanalików, wraz z obecnością wtórnych zmian w nerkach. Objawy kliniczne odpowiadają przewlekłej niewydolności nerek. Choroba występuje u wielu ras psów, np.: shih tzu, lhasa apso, alaskan malamute.

Dysplazja siatkówki
Wrodzona wada siatkówki objawiająca się jej pofałdowaniem lub odklejeniem, co może prowadzić do ślepoty zwierzęcia. Do ras predysponowanych należą m. in.: beagle, buldog, cairn terrier, owczarek niemiecki.
Dysplazja stawów biodrowych

Przypadłość polega na wadliwym ukształtowaniu stawów biodrowych. Wpływ na tę wadę mają różne czynniki, m. in. uwarunkowania genetyczne i czynniki żywieniowe. Choroba ujawnia się u psów młodych, pomiędzy 4 a 12 miesiącem życia. Dotyczy najczęściej psów ras dużych, szybkorosnących. Choroba spotykana jest także u kotów.

[więcej w artykule: Owczarek australijski: choroby rasy]

Dysplazja stawów łokciowych

Różnego typu uszkodzenia struktur stawu łokciowego. Jest to choroba dziedziczna. Występuje głównie u psów dużych ras. Na skutek zaburzeń w rozwoju stawu, jego chrząstki mają tendencje do oddzielania się od kości. Klasycznym objawem jest kulenie na przednią łapę. Profilaktyka powinna obejmować m. in. sposób żywienia (podawanie specjalistycznej karmy). [Więcej w artykule Owczarek australijski: choroby rasy.]

Dystrofia mięśniowa

Dziedziczna choroba golden retrievera. U chorych psów podwyższony jest poziom kinazy kreatynowej w surowicy, obserwuje się zanik mięśni połączony ze skurczami, zwłóknienia oraz kardiomiopatię. Choroba ma przebieg postępujący i powoduje wcześniejszą śmierć.

Dystrofia rogówki

W obrębie rogówki oka, na skutek zaburzeń metabolizmu lipidów, gromadzą się złogi cholesterolu (ewentualnie wapnia), które maja postać szarawych zmętnień. Schorzenie może tylko w niewielkim stopniu ograniczyć widzenie, ale może też spowodować całkowitą ślepotę. Do ras predysponowanych należą m. in.: siberian husky, norwich terrier, yorkshire terrier, owczarek niemiecki.

Dystrofia włókien nerwowych

Genetyczna, śmiertelna choroba. U kociąt związana jest z liliowym kolorem sierści. Koty chore, niedługo po porodzie przestają się poruszać i umierają.

e
Efekt placebo

Zjawisko poprawy stanu zdrowia u osoby, która nie wiedząc o tym, przyjmuje substancję farmakologicznie obojetną, "oszukiwanie mózgu".

Ektropium

Polega na zawinięciu się powieki w drugą stronę, na zewnątrz. Odstaje ona od oka, co powoduje, że dostają się do niego zanieczyszczenia i bakterie. Prowadzi to do różnego rodzaju infekcji. Leczenie polega zazwyczaj na podawaniu kropli do oczu.

Encefalopatia wątrobowa

Schorzenie neurologiczne, które występuje wtórnie do zaburzeń czynności wątroby. Występuje jako następstwo niezapalnego uszkodzenia mózgu w wyniku niedostatecznej detoksykacji wchłanianych z jelit toksyn i produktów rozpadu białek. Funkcja detoksykacyjna komórek wątroby jest ograniczona. Do objawów należą: zmiany w zachowaniu zwierzęcia (agresja, depresja, apatia), bezcelowe poruszanie się, pozorna ślepota, ślinienie, objawy padaczkowe, śpiączka, wymioty, biegunka, gorączka, zmniejszenie masy ciała.

Endoskopia

Zabieg, w którym wnętrze ciała badanie jest za pomocą endoskopu, a dokładniej, wprowadzanej do środka sondy, która oświetla badane pole za pomocą światłowodu, przekazuje obraz badanego narządu oraz umożliwia wprowadzenie narzędzi medycznych przez specjalny kanał.

Enostoza

Zwana też eozynofilowym zapaleniem kości i panostetis. Młodzieńcze zapalenie kości, polegające na powstaniu stanów zapalnych w jamach szpikowych kości. Choroba dotyka przede wszystkim owczarki niemieckie i innych przedstawicieli dużych ras, najczęściej samców.  Podstawowym objawem jest silna, nagle pojawiająca się kulawizna jednej lub kilku kończyn, niezwiązana z żadnym urazem. Występuje również osowiałość i gorączka.

Entropium

Polega na zawinięciu się brzegu powieki w stronę gałki ocznej. Powoduje ono, że włosy dotykają rogówki i drażnią oko. Po pewnym czasie dochodzi do uszkodzenia rogówki i stan zapalny obejmuje głębsze partie oka. Nieleczone prowadzi do utraty wzroku. Leczenie polega na wycięciu kawałka skóry w powiece i odpowiednim jej zszyciu, jednak dopiero wówczas, gdy głowa zwierzęcia już nie rośnie.

Erlichioza

Pasożytnicza choroba psów przenoszona przez kleszcze. Pasożyt atakuje tkankę śledzionową, mają miejsce nawracające infekcje, na których skutek, w postaci przewlekłej choroby, dochodzi do uszkodzenia szpiku kostnego. Objawami postaci podklinicznej są: gorączka, senność, brak apetytu, uszkodzenia nerek.

f
Fel d1

Białko alergenne, występujące w kociej slinie, moczu i naskórku, będące głównym białkiem uczulającym właścicieli kotów.

Felinofobia
Inaczej ailurofobia, gatofobia. Oznacza irracjonalny lęk przed kotami.
Feromony
Substancje chemiczne sygnalizujące m. in. płeć danego osobnika, jego stan fizjologiczny.
FIP

Inaczej: zakaźne zapalenie otrzewnej. Zakaźna jednostka choroba występująca u kotów, głównie w miejscach, gdzie są one poddawane kontrolowanemu bądź niekontrolowanemu rozrodowi. Występuje w dwóch postaciach: wysiękowej i niewysiękowej. Jest to choroba trudna do zdiagnozowania, zazwyczaj śmiertelna dla kota. Prowadzi do znacznego wyniszczenia organizmu. Często jest bezobjawowa, wychodzi na jaw dopiero w razie wystąpienia pewnych czynników. [Więcej w artykule: FIP - zakaźne zapalenie otrzewnej u kotów]

FIV

Inaczej syndrom niedoboru immunologicznego u kotów. Choroba zakaźna występująca u kotów na całym świecie. Jest nieuleczalna. Objawy to między innymi gorączka, biegunka, a w dalszych etapach również obniżenie odporności. Choroba może być w stadium bezobjawowym długi czas, dlatego wykrywa się ją za pomocą testu. W efekcie FIV prowadzi do upośledzenia odporności, pogorszenia kondycji i przedwczesnej śmierci kota. [Więcej w artykule: Nieuleczalny FIV]

Fluoroskopia
Badanie RTG wykonywane za pomocą materiałów fluoryzujących, wprowadzanych wcześniej do organizmu pacjenta.
Frisbee
Dyscyplina sportu, w którym udział biorą przewodnik wraz ze swoim psem. Polega na rzucaniu specjalnego dysku przez człowieka oraz łapaniu go przez psa. We frisbee istnieje wiele różnych, bardziej i mniej skomplikowanych figur, których wykonywanie jest odpowiednio punktowane na zawodach. W dyscyplinie tej istnieją różne klasy oraz organizowane są konkursy na skalę światową, zróżnicowane w przebiegu.
Fukozydoza

Wrodzony brak enzymu – fukozydazy – odpowiedzialnego za trawienie cukrów. W rezultacie dochodzi do odkładania się złogów w wątrobie, nerkach, trzustce, węzłach chłonnych, płucach, a nawet szpiku kostnym. Może prowadzić do śmierci. Szczególnie narażona jest rasa springera spaniela angielskiego.

g
Gangliozydoza

Wrodzona choroba układu nerwowego, należąca do lizosomalnych chorób spichrzeniowych. W neuronach mózgu dochodzi do odkładania się tzw. ganglikozydoz. Prowadzi to do zaburzeń funkcjonowania komórek mózgowych i występowania objawów: drżeń, skurczy oraz porażeń mięśni. Choroba jest śmiertelna. Występuje zarówno u psów, jak i kotów. Objawia się ok. 2-3 miesiąca życia. Rasami szczególnie narażonymi są: psy husky, koty syjamskie, burmańskie oraz koraty.

Gastropeksja

Zabieg chirurgiczny, który polega na przyszyciu ściany żołądka do jamy brzusznej. Wykonywany w ramach leczenia przy skręcie żołądka, bądź zapobiegawczo, u psów ras dużych i olbrzymich. [Więcej w artykule: Skręt żołądka u psów]

Geriatria

Nauka o chorobach wieku starczego; dział medycyny weterynaryjnej zajmujący się chorobami psów i kotów w starszym wieku. [Więcej w artykule: Jak opiekować się starszym psem?]

Synonimy: geriatrią
h
Habituacja

Metoda stosowana przy tresurze i leczeniu zaburzeń behawioralnych psów. Monotonne powtarzanie bodźców ma odzwyczaić zwierzę od reagowania na nie. Jeśli zwierzę jest często eksponowane na bodziec, który powoduje u niego lęk, to strach przed nim będzie się zmniejszał.

Hemeralopatia

Inaczej ślepota dzienna. Wrodzone, dziedziczne schorzenie oczu, objawiające się zaburzeniami widzenia w warunkach silnego oświetlenia. Sporadycznie towarzyszy innym chorobom oczu lub jest wynikiem urazu mózgu. Nie opracowano sposobu leczenia, a nawet spowolnienia procesu chorobowego. Choroba występuje u alaskan malamutów i krótkowłosych wyżłów niemieckich.

Hemobartoneloza

Inaczej anemia lub niedokrwistość złośliwa kotów. Choroba zakaźna kotów wywoływana przez pałeczki bakterii Hemobartonella felis, pasożytującej na erytrocytach. Przenoszona jest przez kleszcze, pchły lub mleko matki. Do objawów należą m. in. senność, osłabienie, spadek kondycji, brak apetytu. U bezobjawowo zakażonych kotów choroba może się rozwinąć, gdy zwierzę zachoruje na chorobę nadwyrężającą układ immunologiczny. Podstawą leczenia jest antybiotykoterapia. Choroba nie jest niebezpieczna dla ludzi.

Hemofilia A

Dziedziczna choroba krwi sprzężona z płcią, związana z brakiem tzw. czynnika VIII, biorącego udział w procesie krzepnięcia krwi po urazie i uszkodzeniu naczyń, co powoduje przedłużające się krwawienia i wylewy wewnętrzne u zwierzęcia. Konsekwencją może być nawet jego śmierć.

Hemofilia B

Inaczej choroba Christmasa. Dziedziczna choroba krwi sprzężona z płcią, związana z brakiem tzw. czynnika IX, biorącego udział w procesie krzepnięcia krwi po urazie i uszkodzeniu naczyń, co powoduje przedłużające się krwawienia i wylewy wewnętrzne u zwierzęcia. Konsekwencją może być nawet jego śmierć.

Hiaruloidaza
Enzym z grupy hyrolaz, który trawi włókna kwasa hiarulonowego i ułatwia rozprzestrzenianie się substancji (np. leków) w głąb tkanek. Jest to jeden ze związków wydzielanych przez pijawki lekarskie.
Hiperandrenokortycyzm

Inaczej: nadczynność kory nadnerczy. Jedno z najczęstszych zaburzeń endokrynologicznych u psów. Rozróżnia się dwie postacie tej choroby: przysadkową (występuje wzmożona produkcja hormonu adrenokortykotropowego - ACTH) i nadnerczową (występuje hormonalnie czynny nowotwór nadnerczy).

Hipernatermia

Występuje, gdy stężenie sodu w surowicy jest podwyższone. Najczęściej rozwija się, gdy niedobór wody jest większy niż niedobór sodu. Objawami są: apatia, osłabienie, drżenia mięśniowe, zaburzenia orientacji, drgawki, niezborność i śpiączka.

Hipokalcemia poporodowa suk

Zwana również tężyczką poporodową i rzucawką. Hipokalcemia (obniżenie stężenia wapnia całkowitego w surowicy krwi) jest to jedno z najpoważniejszych zaburzeń okresu poporodowego u suk. Jego objawy pojawiają się najczęściej między 2 a 3 tygodniem po porodzie. Jest to spowodowane faktem, że podczas laktacji dochodzi do znacznych zaburzeń w obrębie gospodarki wapniowo-fosforanowej. Dzięki działaniu hormonu produkowanego przez przytarczyce, dochodzi do uwalniania wapnia odłożonego w kościach, gdzie znajduje się około 99% całej zawartości wapnia w organizmie. Zaburzenia te prowadzą do powstania spontanicznych i pojawiających się w regularnych odstępach czasu zmianach w obrębie mięśni i występowania objawów choroby.

Hiponatermia

Powstaje w wyniku nadmiernej utraty sodu, pierwotnie przez nerki lub z powodu wzmożonego wchłaniania wody albo obydwu tych mechanizmów jednocześnie. W większości przypadków bierze się z nieprawidłowego bilansu wody w organiźmie. Objawami są: apatia, brak łaknienia, wymioty, osłabienie, zaburzenia orientacji, drżenie i spiączka.

Hipotrichoza

Oznacza stan, w którym u zwierzęcia jest mnie włosów niż powinno być. Występuje zarówno u psów, jak i kotów. Choroba może być dziedziczna. większe tendencje do zachorowań wykazują określone rasy, np. yorkshire terier.

Hipotyrodoizm

Inaczej niedczynność tarczycy. Choroba metaboliczna, wynikająca z niedostatecznej produkcji lub wydzielania hormonów tarczycy. Najczęstszymi objawami u zwierząt są: łysienie,ściemnianie skóry, apatia, drażliwość. Schorzenie obserwowane m. in. u psów rasy chart angielski greyhound.

Hirudoterapia

Wykorzystywanie pijawek lekarskich do leczenia różnych schorzeń.

Hirudyna
Składnik wydzieliny pijawki spowalniający krzepnięcie krwi. Ma również właściwości przeciwzapalne i przeciwbólowe.
Histiocytoza złośliwa

Genetyczna choroba nowotworowa, w której transformacji nowotworowej ulegają histiocyty. Przebiega agresywnie, wielonarządowo. Jej objawami są: zmniejszenie apetytu, spadek masy ciała, apatia, duszność, kulawizna i zaburzenia neurologiczne. Najczęściej dotyczy berneńskich psów pasterskich i rottweilerów.

Homeopatia

Dziedzina medycyny naturalnej, wykorzystująca do leczenia bardzo małe dawki substancji, która podana w większych dawkach wywołuje objawy choroby. [Więcej w artykule: Homeopatia w leczeniu psów i kotów]

Hot spot

Inaczej: ostre, sączące, ropne zapalenie skóry. Dotyczy ono wierzchniej warstwy naskórka i jest połączone z wtórną infekcją bakteryjną. Występuje ogniskowo. Najczęstszą jego przyczyną jest nadwrażliwość na pchły, kleszcze, owady oraz obecność ciała obcego w skórze. Schorzenie występuje najczęściej u ras długowłosych z gęstym podszerstkiem.

Hybryda

Zwierzę powstałe ze skrzyżowania zwierząt genetycznie różnych. Przykładem jest kot bengalski - krzyżówka kota domowego i dzikiego kota bengalskiego.

Hydroterapia

Zastosowanie ćwiczeń w wodzie do rehabilitacji i leczenia schorzeń neurologicznych i narządów ruchu, a także do relaksacji, regeneracji powysiłkowej oraz walki z otyłością zwierzęcia. [Więcej w artykule: Pies w basenie, czyli terapeutyczne pływanie]

i
idiopatyczne

powstający spontanicznie albo mający niejasne lub nieznane podłoże (przyczynę), czyli w wolnym tłumaczeniu: choroba sama z siebie

Synonimy: idiopatyczny
Insektycydy
Inaczej środki owadobójcze. Substancje zaliczane do pestycydów, służące do walki z owadami.
Insulina

Jest to hormon produkowan przez trzustkę i odpowiedzialny za obniżanie poziomu glukozy we krwi. Działa przeciwstawnie do innego hormonu trzustkowego tj. glukagonu, który powoduje wzrost poziomu glukozy. [Więcej w artykule: Cukrzyca u kotów]

Intoksykacja
Inaczej zatrucie. Wprowadzenie (celowe bądź nieświadome) do organizmu żywego substancji będącej szkodliwą.
Iris coloboma

Dziedziczna choroba spotykana niemal wyłącznie u psów o umaszczeniu marmurkowym. Tęczówka oka jest nieprawidłowo uformowana – najczęściej brakuje jej fragmentu lub dodatkowych pasemek tkanki.

j
Jaskra

Choroba, w której na skutek podwyższonego ciśnienia wewnątrz gałki ocznej, dochodzi do upośledzenia procesu widzenia. Przyczyną wzrostu ciśnienia jest zwiększanie się objętości cieczy wodnistej w oku. Jaskra pierwotna jest chorobą wrodzoną i dziedziczną. Rasami szczególnie narażonymi na zachorowanie są, wśród kotów: persy i syjamy, a wśród psów np. pudle, samojedy i cocker spaniele. Odmiana wtórna jest wynikiem innych chorób i urazów i w przeciwieństwie do jaskry pierwotnej, obejmuje zazwyczaj jedno oko. Do objawów choroby należą: zaczerwienienie, powiększenie oka, zmętnienie rogówki, łzawienie, mrużenie i pocieranie oka. Schorzenie jest nieuleczalne, postępujące i bardzo bolesne. Kluczowa jest wczesna diagnoza. [Więcej w artykule: Choroby oczu u zwierząt]

k
Kalciwiroza

Choroba zakaźna układu oddechowego kotów wywoływana przez wirus FCV. Jej objawy mogą znacznie różnić się w zależności od szczepu wirusa, który wywołał zakażenie oraz od wieku kota. Do dominujących objawów można zaliczyć nagle pojawiające się owrzodzenia na krawędziach języka, podniebieniu twardym, wargach i nosie. Występuje surowiczy wypływ z nosa i worków spojówkowych. Kot obficie się ślini. Przebieg choroby zazwyczaj jest krótkotrwały i łagodny, istnieje jednak ryzyko powikłań. Leczenia nie należy lekceważyć również dlatego, że mimo ustąpienia objawów kot może być nadal nosicielem wirusa. Polega ono przede wszystkim na podawaniu antybiotyku oraz leków wzmacniających odporność kota. Wystąpieniu  choroby zapobiegniemy pamiętając o regularnych szczepienia przeciw wirusowi FCV. [Patrz także artykuł: Białaczka kotów]

Kardiomiopatia przerostowa

Choroba mająca podłoże genetyczne, występująca zarówno u psów (np. owczarków niemieckich), jak i kotów (np. u ras: maine coon, ragdoll), powodującą zmianę wielkości i kurczliwości mięsnia sercowego. Objawami są zaburzenia rytmu serca, ktore moga doprowadzić nawet do zatrzymania jego akcji. Choroba jest niebezpieczna, wysoce śmiertelna. Ważne jest wczesne jej zdiagnozowanie, poprzez wykonanie badanie echokardiograficznego.

Karłowatość przysadkowa

Rzadko spotykane wrodzone zaburzenie zwrostu, będące nastepstwem niedoboru hormonu wzrostu w okresie rozwoju fizycznego kociąt i szczeniąt. Najczęściej występuje u owczarków niemieckich, pinczerów, wyżłów weimarskich i różnych ras kotów. Objawami są: niedostateczny rozwój fizyczny, nadmierna pigmentacja skóry i łysienie hormonalne.

Kastracja

Chirurgiczne pozbawienie samca jąder, co uniemożliwia rozmnażanie się. [Więcej w artykule: Kastrować czy nie?]

Kaszel kenelowy

Inaczej zakaźne zapalenie trzustki i oskrzeli. Zakaźna choroba górnych dróg oddechowych, przenoszona drogą kropelkową. Objawami są: gorączka, suchy kaszel, wydzielina z nosa i apatia. Zazwyczaj ustępuje samoistnie, jesli nie dojdzie do powikłań i przewlekłego zapalenia oskrzeli. Choroba sezonowa, charakterystyczna dla dużych skupisk psów.

Keratopatie narażenne

Zespół chorób rogówki u psów z dużymi, "wysuniętymi" gałkami ocznymi. Zwiększone narażenie takich oczu na urazy, wiąże się z częstymi stanami zapalnymi rogówki.

Kliker

Przyrząd do szkolenia psów i kotów, który po naciśnięciu wydaje dźwięk "klik-klik". Służy do zaznaczania zachowań, które chcemy nagrodzić.

Kłębuszkowe zapalenie nerek

Wpływa na nerkowy mechanizm filtrowania. Uważa się, że ma związek z nieprawidłowym działaniem ukladu odpornościowego. Choroba często rozwija się wtórnie do innego stanu zapalnego w organiźmie. Jest trudna do zdiagnozowania, a poźno rozpoznana prowadzi do niewydolności nerek. Objawy nie są swoiste. Należą do nich np.: zmniejszenie masy ciała i ospałość. Większość pacjentów z niewielkimi ubytkami białka wydaje się zdrowa. Przy dużej utracie białka pojawia się obrzęk lub wodobrzusze. Przy rozległym charakterze choroby występuje: niewydolność nerek, brak łaknienia, wymioty. Szczególnie narażoną rasą jest berneński pies pasterski.

Koci katar

Inaczej: wirusowe zapalenie górnych dróg oddechowych. Bardzo powszechna u kotów choroba zakaźna, wywoływana przez calciwirus, herpeswirus oraz różne bakterie i zarazki. Przebieg choroby jest bardzo różny i zależy od wieku oraz kondycji kota. Objawami zakażenia są: kichanie, przezroczysty wyciek z nosa i oczu, brak apetytu, apatia oraz gorączka. [Więcej w artykule: Koci katar]

Kocimiętka

Roślina z rodziny jasnotowatych, która swoją nazwę zawdzięcza stymulującemu wpływowi jaki wywiera na koty. Zawiera koci feromon, pod wpływem którego kot staje się pobudzony, zaczyna się tarzać, gryźć i lizać. Cecha podatności na działanie tej rośliny jest dziedziczna i dotyczy ok. 2/3 kotów, zwłaszcza będących w wieku rozrodczym.

Kokcydioza przewodu pokarmowego

Choroba pasożytnicza (m. in. psów i kotów), wywołana przez piewotniaki z rodziny kokcidia. U większości zwierząt przebiega bezobjawowo.

Koprofagia

Zjadanie własnych odchodów przez zwierzęta. Charakterystyczny objaw niektórych chorób, w przebiegu których składniki pokarmowe nie są właściwie wchłaniane. Dzięki tej czynności zwierzę zapobiega powstawaniu niedoborów tych składników. U psów jest naturalnym zachowaniem suk, które zjadając odchody sczeniąt trzymują czystość w gnieździe. Zjawisko to jest normalne również u szczeniąt do 6 miesiąca życia. W każdym innym przypadku traktowane jest jako zaburzenie.

Koronawiroza

Zakaźna, wirusowa choroba psów, powodująca zapalenie jelit i żołądka. U dorosłych psów nie daje objawów, zaś u szczeniąt występuje brak apetytu, apatia, biegunka i wymioty. Przebieg choroby zazwyczaj jest łagodny.

Kretynizm

Wrodzona niedoczynność tarczycy u szczeniąt. Występuje u nich opóźniony wzrost i zaburzony rozwój psychiczny. Psy dotknięte tą chorobą mają nieprawidłowa budowę ciala - dużą głową, gruby, wystający język, szeroki tułów i krótkie kończyny.

Krzywica

Rzadka choroba psów, wywołana niedoborem wapnia lub foforu w diecie. Charakterystyczna dla psów młodych, należących do ras dużych. Objawami są: powiększenie stawów skokowych i nadgarstkowych, zgrubienia na końcach żeber, wygięcie kończyn i kręgosłupa oraz bolesność i kulawizna kończyn.

Kulawizna

Problemy z chodzeniem, spowodowane uszkodzeniami układu kostno-stawowego, ale też będące objawami wielu chorób, m. in. dyspazji biodrowej i łokciowej, krzywicy, enostozy, dyskopatii i martwicy kości udowej.

l
Laktoza

Dwucukier obecny w mleku ssaków. Naturalny brak tego enzymu może prowadzić do wystąpienia po spożyciu mleka nietolerancji laktozy. Występuje ona u wielu kotów i objawia się biegunkami. [Więcej w artykule: Czego nie może jeść kot?]

Leiszmanioza

Pasożytnicza choroba tropikalna przenoszona przez owady zwane moskitami na, m. in. psy i ludzi. Objawy u psów są bardzo zróżnicowane, najczęściej obserwuje się zmiany skórne i utratę masy ciała. Na skutek choroby może dojśc do przewlekłego zapalenia skóry, wątroby, przewodu pokarmowego, oczu i kości, zapalenia nerek i kłębuszków nerkowych, zapalenia stawów oraz zapalenia błony naczyniowej oka. Choroba może być śmiertelna.

Leptospiroza

Inaczej choroba Stuttgarcka, choroba Weila. Popularna, bakteryjna choroba psów, zaraźliwa dla człowieka. Wyróżnia się następujące postacie: jelitowo-żołądkową, nerkową, posocznicową. Objawy są bardzo różnorodne, należą do nich: gorączka, apatia, brak apetytu, biegunka, ostre zapalenie żołądka i jelit, zapalenie nerek, zapalenie mięśni, często żółtaczka. Przebieg choroby zależy od stopnia powikłań i wieku zwierzęcia.

Leukodystrofia

Genetyczna choroba dalmatyńczyków polegająca na postępującym i symetrycznym niszczeniu istoty białej centralnego systemu nerwowego oraz otoczki mielinowej nerwów obwodowych. Zmiany chorobowe mogą również dotyczyć nerwów wzrokowych oraz rdzenia kręgowego. Jej objawy są różnorodne i zależne od przyczyny. Obserwuje się upośledzenie wzroku, niezborność ruchową, utratę kontroli nad kończynami oraz paraliż tylnych łap. Choroba pojawia się między trzecim a szóstym miesiącem życia zwierzęcia i prowadzi do jego śmierci.

Lęk separacyjny

Zaburzenie emocjonalne definiowane jako zbyt duże przywiązanie psa lub kota do opiekuna lub innego obiektu, np. miejsca czy zwierzęcia. Zwierzę przeżywa stres w sytuacji, kiedy zostaje odseparowane od obiektu przywiązania.

Limfadenopatia

Choroba węzłów chłonnych. Przyczynami mogą być m. in. zapalenie węzłów chłonnych, zakażenie w przyległej tkance, nowotwór układu krwiotwórczego, a także przerzuty nowotworowe.

Limfangiektazja

Rozszerzenie przestrzeni chłonnych w błonie śluzowej jelit. Rasami narażonymi na występowanie tego schorzenia są: yorkshire terrier, golden retriever, jamnik, rottweier.

Lipofuscynoza ceroidowa

Inaczej choroba Battena. Dziedziczne, postępujące schorzenie metaboliczne rasy border collie. Niedobór pewnych enzymów powoduje zajęcie wielu organów, w tym ośrodkowego układu nerwowego. Chore psy są pobudzone, agresywne, mają napady padaczkowe i zaburzoną koordynację ruchową; zahamowany jest ich wzrost i rozwój. Śmierć następuje przed drugim rokiem życia.

ł
Łysienie X

Inaczej alopacja X. Przyczyna choroby nie jest znana. Choroba cechuje się powstawaniem wyłysień, wypadaniem włosa okrywowego, zmianami barwy włosa, rogowaceniem naskórka, występowaniem wtórnych infekcji.

m
Makata
Odblaskowa błona wewnątrz oka, która odbija światło ponownie kierując je na siatkówkę, przez co polepsza widzenie w niedoświetlonym otoczeniu. Powoduje, że oczy psa i kota świecą w ciemności.
Martwak rogówki

Inaczej miejscowa martwica zrębu rogówki lub sekwestr. Choroba jest typowa m. in. dla persów. W rogówce oka obecna jest ciemna, martwa płytka. Na skutek choroby zaburzona jest oś widzenia i powstaje bolesny stan zapalny. Martwą tkankę usuwa się chirurgicznie.

Mastocytoma

Inaczej guz komórek tucznych. Jest to częsty nowotwór skóry u psów. Rasami szczególnie narażonymi są m. in.: rasy brachycefaliczne, berneńskie psy pasterskie, labradory, golden retrievery. Najczęściej chorują zwierzęta w wieku 8-10 lat i starsze. Objawami choroby są guzki różnej wielkości (od kilku mm do kilku cm) i wyglądzie, wystepujące pojedyczo lub w skupiskach. Mogą mieć formę naskórną i podskórną.

Mielopatia zwyrodnieniowa

Choroba atakująca układ nerwowy psa, prowadząca do niedowładu mięśni kończyn i tułowia i w ostateczności do paraliżu. Jest nieuleczalna, powoduje smierć zwierzęcia w czasie kilku miesięcy od pojawienia się objawów. Przyczyna choroby jest nieznana. Najczęściej chorują owczarki niemieckie, ale wadliwe geny wykryto także u wielu innych ras. Schorzenie zwykle objawia się pomiędzy 8 a 14 rokiem życia psa. Jest bardzo trudne do jednoznacznego rozpoznania, gdyż jego objawy są podobne m.in. do dysplazji biodrowej.

Mięsak Stickera

Guz weneryczny psów. Zakaźna choroba nowotworowa psów przenoszona drogą płciową. Możliwe jest również zakażenie poprzez lizanie, gryzienie, a nawet obwąchiwanie stref zajętych przez nowotwór u innego psa.

Mikrophthalmia

Inaczej małoocze. Choroba dziedziczna, w której jedno oko jest wyraźnie mniejsze, czego skutkiem są problemy z widzeniem. Nie ma możliwości jej leczenia. Rasą predysponowana do zachorowania jest np. owczarek szetlandzki.

Miopatia

Schorzenie osłabiające napięcie mięsniowe, powodujące sztywny chód, wadliwą postawę ciała i dużą wrażliwość na zimno. Rasą szczególnie narażoną jest labrador retriever.

Miotonia wrodzona Thomsena

Choroba dziedziczna, występująca u sznaucera miniaturowego. W jej wyniku dochodzi do uszkodzenia mięśni szkieletowych. Do objawów należą: trudności w stawaniu, sztywny chód, często również trudności w przełykaniu i nadmierne wytwarzanie śliny. Wszystkie chore sznaucery maja nieprawidłowy zgryz i uzębienie.

Mocznica

Występuje, gdy stężenie mcznika we krwi (toksycznego dla organizmu) jest wysokie. Objawami są: częste oddawanie moczu, nieprzyjemny oddech, zmiany zapalne dziąseł, brak apetytu, wymioty, biegunki (krwiste), senność, zmatowienie sierści. Leczenie polega na podawaniu dużej ilości płynów i leków moczopędnych.

Morfologia
podstawowe badanie krwi, pobiera się próbkę z żyły, polega na ocenie jakości krwi (hemoglobina, erytrocyty, leukocyty czy limfocyty), wykonywane profilaktycznie u zdrowych jak i diagnostycznie u chorych aby na podstawie wyników lekarz mógł zdiagnozować chorobę lub ją wykluczyć.
Mukopolisacharydoza typu VII

Dziedziczna choroba owczarków niemieckich, beagli, welsh corgów i mieszańców tych ras. W wyniku braku enzymu beta-glukoronidazy dochodzi do lizosomalnej choroby spichrzeniowej.U chorych psów występują: zmętnienie rogówki oraz ciężkie deformacje kości, z powodu których zwierzęta nie mogą jeszcze chodzić w wieku kilku tygodni, a nawet miesięcy.

n
Nadziąślaki

Należą do łagodnych chorób nowotworowych jamy ustnej. Zmiany występują w formie zgrubiałych tkanek przyzębia, stopniowo zakrywających korony zębowe.

Narkolepsja

Dziedziczne schorzenie neurologiczne objawiające się nagłymi atakami senności u zwierzęcia, do których może dojść nawet w chwili największego pobudzenia, np. w chwili zabawy czy jedzenia. Powodem zaburzeń jest brak w organizmie białka- hipokretyny, która odpowiada za regulację procesów związanych ze snem. Pierwsze objawy chorobowe pojawiają się zanim pies skończy szósty miesiąc życia. Choroba występuje u ras takich jak np.: doberman, jamnik, pudel, labrador. Rzadko schorzenie dotyka również koty. Narkolepsji może towarzyszyć katalepsja - zaburzenie polegające na tzw. pozornym śnie.

Neosporoza

Pasożytnicza choroba wywołana przez pierwotniaka Neospora caninum, występująca u psów i bydła domowego. Powoduje głębokie uszkodzenia w ośrodkowym układzie nerwowym. Najczęściej dotyczy układu nerwowo-mięśniowego, ale występuje też postać skórna i narządowa. Najbardziej narażone na zachorowanie są szczenięta oraz psy o obniżonej odporności. Do objawów przypadłości należą, u psów młodych: sztywność kończyn, paraliż i zanik mięśni, a u psów starszych: drgawki, zmiany w zachowaniu, osłabienie mięśni szyjnych, trudność w połykaniu, ślepota. Choroba może prowadzić do śmierci.

Niedobór fosfofruktokinazy

Dziedziczna choroba angielskich springer spanieli. Brak enzymu jakim jest fosfofruktokinaza, powoduje uszkodzenie i rozpad erytrocytów. Pojawiają się wówczas: anemia, żółtaczka, skurcze mięśni, trudności w poruszaniu się. Objawy towarzyszą najczęściej wysiłkowi fizycznemu i stanom napięcia nerwowego.

Niedobór kinazy pirogronianowej

Dziedziczna forma anemii hemolitycznej. Niedobór kinazy pirogronianowej upośledza proces glikolizy w erytrocytach, powoduje gromadzenie się w komórkach produktów pośrednich, niedobór kwasu pirogronowego i mlekowego, obniżony poziom ATP. Zaburzenie czynności życiowych erytrocytów powoduje ich obumieranie i hemolizę. Do objawów schorzenia należą: osłabienie, apatia, senność, krwiomocz, bladość błon śluzowych, pomarańczowe zabarwienie kału, powiększona śledziona. Do ras narażonych na zachorowanie należą: basenji, west highland white terier, jamnik, chihuahua, pudel miniaturowy. Najskuteczniejszą formą leczenia jest przeszczep szpiku kostnego.

Nosówka

Wirusowa choroba, która mimo szczepień jest nadal powszechna u psów i innych gatunków psowatych. Przebieg i objawy nosówki zależą od jej postaci, wieku zwierzęcia, powikłań itd. Do podstawowych objawów należą: wysoka gorączka, apatia, brak apetytu, wyciek z oczu i nosa. Pozostałe zależą od tego, jaki narząd wirus zaatakował.

Nużyca

Jednostka chorobowa wywoływana przez pasożyta żyjącego w mieszkach włosowych, zwanego nużeńcem psim (demodex canis). Pasożyt najczęściej atakuje młode psy do pierwszego roku życia, ale występuje także u starszych psów. Częściej pojawia się u suk niesterylizowanych, gdyż w okresie cieczki dochodzi do zmniejszenia odporności organizmu. Występuje także u kotów. Objawami sa zmiany skórne na pysku, wyłysienia, rumień, krosty, złuszczający sie naskórek. [Więcej w artykule: Nużyca u psów]

 

o
Okulistyka

weterynaryjna jest dziedziną medycyny, to diagnozowanie i leczenie chorób oczu, również chorób dziedzicznych, które najczęściej występują u zwierząt rasowych.

Synonimy: okulistyką
Onychektomia

Zabieg usunięcia pazurów u kota, równoznaczny z amputacją palców do pierwszego stawu. Jest bardzo bolesny, często przeprowadzany wieloetapowo. Po zabiegu zwierzę ma problemy z poruszaniem się oraz zadbaniem o higienę. Jest okaleczone psychicznie i fizycznie, często do końca życia odczuwa ból. Permanentne usunięcie pazurów kotu jest w Polsce zabiegiem zabronionym przez prawo.

Organ Jacobsona

Receptor leżący między jamą nosową a podniebieniem. Ten specyficzny narząd zmysłu jest wyjątkowo rozwinięty u kotów, wysyła impulsy nerwowe do mózgu i pozwala im "smakować” zapachy i odbierać feromony. Kiedy kot przyciśnie do niego język, wykonuje reakcję Flehmana.

Osteochondroza

Występowanie zaburzeń w rozwoju chrząstki, co powoduje jej pękanie, łuszczenie i oddzielanie się. Choroba najczęściej dotyczy psów będących w fazie intensywnego wzrostu. Jej powstawaniu sprzyjają: źle zbilansowana dieta, niedokrwienie, czynniki hormonalne. Choroba typowa dla berneńskich psów pasterskich, mastiffów, labradorów, rottweilerów. Bardzo rzadko wystepuje u psów ras małych i kotów.

Osteodystrofia przerostowa

Choroba kości, występująca u młodych psów, w fazie ich szybkiego wzrostu. Częściej dotyka samców. Schorzenie jest bardzo bolesne. Objawami są: kulawizna, obrzęk nadgarstków i stawów skokowych, osłabienie. Choroba typowa dla ras dużych, m. in. berneńskich psów pasterskich, labradorów, wyżłów weimarskich, owczarków niemieckich.

Osteopatia czaszkowo-żuchwowa

Występująca u młodych psów choroba kości - najczęściej żuchwy, kości potylicznej i skroniowej. Najbardziej narażone są teriery szkockie. Pierwszym objawem jest ból przy otwieraniu jamy ustnej, następnie występuje obrzęk żuchwy. Natężenie objawów bywa bardzo różne. Nie istnieje skuteczna metoda leczenia.

Osteotomia podkrętarzowa

Metoda stosowana w leczeniu dysplazji stawów biodrowych, polegająca na zmianie ukątowania szyjki kości udowej.

p
Padaczka

Schorzenie neurologiczne objawiające się całkowitą lub częściową utratą świadomości oraz drgawkami. Najczęściej przyczyny choroby nie są znane (forma pierwotna), ale przypadłość może być też wynikiem innych chorób i urazów (forma wtórna). Padaczka pierwotna może ujawnić się w każdym wieku, przybrać różną postać i częstotliwość. Dotyka ona zarówno psy, jak i koty. Rasami predysponowanymi są wszystkie rasy miniaturowe, a także golden retriever, labrador retriever, collie i owczarek niemiecki. Choroba jest nieuleczalna.

Panleukopenia kotów

Chorobę wywołuje parwowirus kotów (FPV). Do zakażenia predysponowane są kocięta pomiędzy 6 tygodniem a 4 miesiącem życia, ze względu na obniżony poziom przeciwciał matczynych. Jest to wirus bardzo odporny (posiada otoczkę), wydalony do środowiska zewnętrznego może przetrwać w nim ponad rok.  Zakażenie najczęściej odbywa się to poprzez: kontakt zdrowego osobnika z zakażonym, kontakt z osobą, która przebywała z chorym osobnikiem (przeniesienie wirusa na butach, rękach, ubraniu), drogą śródmaciczną. [Więcej w artykule: Panleukopenia kotów]

Parwowiroza

Zwana również wirusowym zapaleniem jelit i "psim tyfusem". Choroba psów mająca ciężki przebieg, dotykającą najczęściej szczenięta. Wywołuje ją parwowirus. Do zakażenia tym wirusem dochodzi najczęściej poprzez kontakt bezpośredni osobnika zdrowego z chorym, ale również przez kontakt pośredni (np. poprzez przyniesienie wirusa do mieszkania na butach). Choroba ta występuje w dwóch postaciach: sercowej i jelitowej. 

Patogen

Czynnik chorobotwórczy, oddziałujący na ludzi, zwierzęta i rośliny. Może być pochodzenia bilogicznego (wirusy, bakterie, grzyby), chemicznego (toksyczne środki chemiczne) i fizycznego (promieniowanie jonizujace, urazy mechaniczne i inne).

Pectinectomia

Zabieg wykonywany w leczeniu dysplazji stawów biodrowych, czyli ich wadliwego ukształtowania. Polega na usunięciu lub podcięciu mięśnia grzebieniowego (pectineusa), odpowiadającego za siły przywodzące uda. Zastosowanie tego zabiegu jest zasadne tylko wówczas, gdy nie doszło już do zmian zwyrodnieniowych. Obecnie pectinotomię stosuje się rzadko, gdyż redukuje objawy bólowe na krótki czas.

Permetryna
Związek chemiczny stosowany w insektycydach, trujący dla owadów, m.in. pcheł, kleszczy. Zazwyczaj niegroźny dla ludzi i psów, musi być stosowany ostrożnie w środowisku, gdzie mieszkają koty, ptaki czy organizmy wodne.
Pierwotne zwichnięcie soczewki

Choroba dziedziczna wielu ras psów (głównie terrierów) i kotów, na skutek której dochodzi do rozluźnienia i przemieszczenia soczewki oka, co nieleczone może prowadzić do ślepoty. Do wczesnych objawów choroby należą: obecność materiałów ciała szklistego w źrenicy i drżenie tęczówki. Możliwe jest też wtórne zwichnięcie soczewki powstałe np. w wyniku przebytej jaskry.

Pilobezoary

Zbite kule włosowe, które zbierają sie w przewodzie pokarmowym kota na skutek połykania przez niego sierści podczas wyzlizywania się. Zazwyczaj kot bez problemu usuwa je z kałem lub poprzez zwrócenie. Kidy organizm nie radzi sobie z ich wydaleniem, pojawiają się różne dolegliwości (np. ataki dławienia, zaparcia). W ramach profilaktyki należy kota wyczesywac, można też podawać specjalne pasty i karmy.

Piodermia

Termin określający różne typy ropnego zapalenia skóry. Przypadłość najczęściej dotyka psy z krótką sierścią. Piodermię dzielimy na: powierzchniową (zainfekowana powierzchnia skóry), powierzchowną (infekcja skórna), głęboką (infekcja podskórna). Główną przyczyną schorzenia są inne choroby, którym towarzyszy zapalenie ropne - alergie, choroby wewnętrzne, pasożyty, zaburzenia hormonalne, nieprawidłowe działanie systemu odpornościowego.

Podszerstek

Futro znajdujące się pod włosem okrywowym. [Więcej w artykule: Jak zadbać o sierść pupila?]

Polidaktylia

Występowanie nadliczbowych palców w poszczególnych kończynach (nawet w liczbie siedmiu). Jest to wada genetyczna, którą łatwo usunąć chirurgicznie. Przedstawiciele psiej rasy Norsk Lundehund, mają co najmniej sześć palców w każdej łapie.

Polidypsja

Zwiększone odczuwanie pragnienia. Najczęściej spowodowane jest zwiększoną utratą płynów – towarzyszy zatem poliuri i tak jak ona jest następstwem różnych zaburzeń w funkcjonowaniu nerek. Może jednak świadczyć o wielu innych chorobach. [Więcej w artykule: Wielomocz]

Poliuria

Inaczej wielomocz. Występuje zwiększone oddawanie moczu u zwierzęcia. Zwykle towarzyszy polidyksji i wówczas kluczowe jest ustalenie, które zaburzenie jest pierwotne. Jest następstwem różnych zaburzeń w funkcjonowaniu nerek. Może jednak świadczyć o wielu innych chorobach. [Więcej w artykule: Wielomocz]

Polneuropatia

Choroba większości nerwów obwodowych. Dość częsta, genetyczna choroba m. in. psów rasy leonberger. Do objawów należą zaburzenia czuciowo-ruchowe, osłabienie, drżenie, zanik mięśni.

Postepujący zanik siatkówki

Wada wrodzona i dziedziczna, prowadząca do ślepoty, która występuje zarówno u psów, jak i kotów. Schorzenie jest typowe dla wielu ras psów, m. in.: golden retrievera, mastifa angielskiego, bullmastiffa, siberian huskiego. Wśród kotów rasami narażonymi są: koty abisyńskie, perskie, bengalskie i somalijskie. Objawy chorujących kotów pojawiają się, gdy zwierzę ma ok. 2 lat i zaczynają się od niewidzenia nocnego.

Potrójna osteotomia miednicy

Metoda leczenia dysplazji stawów biodrowych, polegająca na przecięciu kości miednicy w trzech różnych miejscach, a następnie takim ich połączeniu, aby zmienić kąt ustawienia panewki miednicy względem głowy kości udowej. Nie można wykonywać tego zabiegu po zakończeniu wzrostu psa, a także wówczas jeśli wystapiły już zmiany zwyrodnienieniowe w stawach.

Promienica

Inaczej antymikoza. Bakteryjna choroba zakaźna psów (dużo częściej bydła), wywoływana przez różne gatunki promieniowca. Objawia się powstawaniem powiększających się guzków w żuchwie, płucach, jamie brzusznej (zależnie od typu bakterii).

Prosówkowe zapalenie skóry u kotów

Jego przyczyny są bardzo różne (m. in. pasożytnicze, alergiczne, infekcyjne). Przebiega z powstawaniem grudkowo-strupiastych zmian na grzbiecie, na tylnej powierzchni kończyn oraz szyi. Wtórnymi zmianami są wyłysienia, zadrapania oraz krosty.

Przetrwała błona źreniczna (PPM)

Dziedziczna wada oczu, występująca np. u chińskich grzywaczy, alaskan malamutów, golden retrievera. Tkanka tęczówkowa, która przykrywa źrenicę w życiu płodowym, nie zanika całkowicie.

Przetrwały przewód tętniczy Botalla

Najczęstsza wrodzona choroba serca występująca u psów wielu ras. Schorzenie polega na tym, że u szczeniąt po narodzinach nie dochodzi do zamknięcia przewodu tętniczego, przez co krew może przepływać, najczęściej z aorty do tętnicy płucnej i pomijane jest krążenie płucne. Choroba jest zatem pozostałością z okresu płodowego, w którym płuca nie są używane. W jej wyniku dochodzi do obciążenia lewego przedsionka i komory serca, a nawet do ich niewydolności. Jeśli płyn będzie gromadził się w płucach i oskrzelach, zwierzę będzie miało problemy z oddychaniem. Objawy pojawiają się zwykle ok. 5 miesiąca życia. Nalezą do nich: szybsze męczenie się, duszności i coraz bardziej uporczywy kaszel. Choroba może prowadzić do poważnej dysfunkcji serca i śmierci. Kluczowa jest wczesna diagnostyka.

Przewlekłe idiopatyczne zapalenie wątroby

Występuje najczęściej u psów w wieku 5-6 lat i straszych. Daje niespecyficzne objawy, takie jak: spadek apetytu, utrata masy ciała, osłabienie, zwiększone pragnienie i wydalanie moczu, wodobrzusze, niekiedy żółtaczka, biegunka, wymioty, powiększony obrys jamy brzusznej, ciemno-smolisty kał.

Przyśrodkowe nadwichnięcie rzepki w stawie kolanowym u psów

Schorzenie to jest przyczyną zaburzeń lokomocyjnych. Przyczyny zwichnięcia mogą być: wrodzone, dziedziczne, rozwojowe lub urazowe. Zwichnięcie przyśrodkowe dotyczy głównie małych ras i występuje częściej u osobników męskich. W badaniu klinicznym stwierdza się różnego stopnia kulawiznę. Obraz kliniczny u szczeniąt charakteryzuje się nietypowym unoszeniem tylnej kończyny i zaburzeniami jej funkcji podporowej.Dotykając okolicę stawu kolanowego, podczas jego prostowania i zginania, u zwierzęcia może wystąpić ból.

r
Rage syndrom

Tzw. syndrom szaleństwa. Jest to dziedziczne schorzenie neurologiczne, najczęściej występujące u cocer spanieli, objawiające się nagłym atakowaniem innych zwierząt, ludzi lub przedmiotów. Atak ustaje tak samo nagle jak się pojawił, a zwierzę wydaje się być nieświadome swojego zachowania.

Reakcja Flechmena

Pozwala kotu jednocześnie czuć zapach i smak powietrza. Wywołuje specyficzny wyraz na pysku kota - lekko otwarte usta i uniesiona górna warga.

Renal dysplasia

Genetyczna choroba nerek, w której nie dochodzi do dojrzewania nefronów. W skrajnych przypadkach i szybkim jej przebiegu dochodzi do niewydolności nerek i śmierci zwierzęcia. Jej objawami są: wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu, brak apetytu i inne towarzyszące niewydolności nerek. Choroba typowa m. in. dla berneńskich psów pasterskich.

Ropomacicze

Częsta choroba starszych suk (ale również młodych oraz kotek), powodowana zaburzeniami układu rozrodczego. Na jej rozwój wpływają czynniki hormonalne. Głównym objawem choroby jest żółtawy lub brązowy wyciek z pochwy, ale zdarza się, że widoczne objawy nie wystepują, co jest szczególnie groźne. Organizm suki ulega ogólnemu samozatruciu, co może prowadzić do uszkodzenia narządów, a nawet śmierci. Najlepszą metodą zapobiegania chorobie jest sterylizacja.

Ropowica młodzieńcza

Ziarniakowo-ropne zapalenie skóry głowy szczeniąt. Może je spowodować spadek odporności organizmu, powstały na skutek pozbawienia psa pokarmu matki. Choroba ma charakter pęcherzykowo-krostowy, występuje rzadko. Wrażlwe na nią są niektóre rasy, np. jamniki.

Rozstrzeń serca

Choroba psów (głównie bokserów), polegająca na nieprawidłowej budowie serca - ściany serca są niedostatecznie grube, by prawidłowo tłoczyć krew. Serce jest bardzo powiększone.

Rozszczepienie podniebienia

Najczęściej wada genetyczna, polegająca na połączeniu jam: nosowej i ustnej. Stanowi ona ogromne utrudnienie dla funkcji oddechowej i pokarmowej organizmu. Często występuje u psów brachycefalicznych. Dotyka również koty.

RTG

W badaniu wykorzystywane są promienie rentgenowskie (promienie X). Pozwala ono diagnozować zmiany kostne. Promieniowanie emitowane w nadmiernej ilości jest szkodliwe dla zdrowia, dlatego badania należy wykonywać w odpowiednich odstępach czasu i tylko w uzasadnionych przypadkach.

Ruja

Okres, w którym samice psów i kotów mogą się rozmnażać. Częstotliwość występowania rui i jej długość jest zależna od rasy i wielkości psa. U kotów faza właściwa rui trwa 3-10 dni. [Więcej w artykule Dojrzałośc płciowa i ruja u kotki]

s
Skórzak

Jest to fragment tkanki skórnej, występujący w obrębie spojówki i rogówki, który często zawiera gruczoły łojowe i porasta włosami. Wada dziedziczna, możliwe leczenie operacyjne przypadłości.

Spondyloza
Choroba przewlekła i nieuleczalna. W trzonach kręgowych i stawach kręgosłupa pojawiają się zwyrodnienia kostne. Prowadzi to do bolesnego zesztywnienia jednego lub kilku odcinków kręgosłupa, powodującego porażenia i niedowład. Choroba ta dotyka głównie psów starszych lub dużych ras, głównie suk.
Sterylizacja

Chirurgiczne usunięcie jajników i macicy (lub samych jajników) u samicy, co uniemożliwia rozmnażanie się. [Więcej w artykule: Sterylizować czy nie?]

Stretching

Inaczej: rozciąganie mięśni. Zestaw ćwiczeń fizycznych, które mają na celu zwiększenie ruchomości stawów, wydłużenie tkanek mięśniowych, zniwelowanie bólu i dyskomfortu po wysiłku czy naprawę tkanki mięśniowej. Termin stosowany również w rehabilitacji, u zwierząt po kontuzjach oraz zabiegach. [Więcej w artykule: Stretching mięśni u psów.]

Symphysiodeza

Mało inwazyjny zabieg stosowany w leczeniu dysplazji stawów biodrowych, polegający na zmianie ustawienia panewki. Przeznaczony jest dla psów młodych, rozwijających się, z intensywnym wzrostem kośćca.

Syndrom brachycefaliczny

Występuje u psów ras brachycefalicznych, tj. bokserów, buldogów, pekińczykow, shi-tzu, boston terrierów oraz rzadko u kotów (np. rasy himalajskiej). Jest to zespół zaburzeń, głównie w obrębie glównych dróg oddechowych, spowodowanych nieprawidłową budową anatomiczną, co uniemożliwia swobodny przeplyw powietrza. Objawy nasilają się wraz z wiekiem. Należą do nich: dusznośc, głośne sapanie, chrapanie, szybkie męczenie się, sinica, omdlenia. Zwierzęta dotknięte tym syndromem są bardziej narażone na udar cieplny.

Syndrom szarego Collie

Inaczej cykliczna neutropenia psów. Zaburzenia procesu produkcji krwinek występujące u collie. Zachodzi cykliczny (co 10-12 dni) spadek liczby krwinek, na skutek czego psy są podatne na krwotoki i infekcje. Chore szczenięta są mniejsze od rodzeństwa, a od 8 tygodnia wykazują objawy, takie jak: biegunki, gorączka, nawracające infekcje. Schorzenie występuje u wszystkich tzw. szarych collie. Chore psy maja srebrzysty kolor sierści z różnymi odcieniami. Nie żyją dłużej niż 3 lata.

Syndrom uwięźniętych neutrofili

Choroba szczeniąt border collie. Zaburzona jest migracja neutrofili ze szpiku kostnego do krwiobiegu. Chore psy cierpią w następstwie niedoboru odporności.

ś
Świerzbowiec uszny

Zaraźliwa choroba, której towarzyszy intensywny świąd. Prowadzi do zapalenia ucha zewnętrznego, przebiegającego z nasiloną produkcją ciemnej woskowiny. U psów występuje rzadziej niż u kotów. [Więcej w artykule: Zapalenie ucha u psów i kotów]

t
Teobromina
Substancja znajdująca się przede wszystkim w ziarnkach kakao, czekoladzie, a także w herbacie i yerba mate. Nieszkodliwa dla ludzi, trująca dla zwierząt.
Teofilina

Alkoid purynowy, który występuje m. in. w ziarnach kakao i liściach herbaty, Substancja ta znajduje wykorzystanie w leczeniu kaszlu kenelowego i innych schorzeń, którym towarzyszy zwężenie dróg oddechowych.

Terapia Dorna

Jej zadaniem jest przywrócenie równowagi aparatowi ruchu u psa. Szczególny nacisk kładziony jest na skorygowanie ustawienia kręgosłupa, tak aby kręgi nie uciskały na nerwy obwodowe.

Test ELISA

Czyli test immunoenzymatyczny lub immunoenzymosorbcyjny - służy do wykrycia określonych białek w badanym materiale.

Toczeń ukladowy rumieniowaty

Rzadka autoagresywna choroba psów i kotów. Związana jest z powstawaniem przeciwciał przeciw własnym tkankom i odkładaniem się kompleksów immunologicznych w wielu narządach.

Toksokaroza

Choroba pasożytnicza, psów, kotów i ludzi, wywołana przez larwy glisty psiej i kociej. O zakażeniu świadczy eozynofilia.

Tokspolazmoza

Toksoplazmoza to jednostka chorobowa, którą powoduje zarażenie pierwotniakiem Toksoplazma gondii, bardzo szeroko rozpowszechnionym na całym świecie. Występuje wśród u wielu gatunków zwierząt, także u człowieka. Żywicielem ostatecznym są kotowate i to właśnie w ich organizmach odbywa się rozwój płciowy pasożyta. Żywicielem pośrednim są wszystkie ssaki (także człowiek) oraz ptaki. Zakażenie toksoplazmozą to jedno z najczęściej występujących zakażeń pasożytniczych. [Więcej w artykułach: Toksoplazmoza; Kot a ciąża]

Trichiasis

Występuje wadliwy kierunek wzrostu (w kierunku rogówki) normalnie osadzonych rzęs, na skutek czego oko jest drażnione i może dojść do jego stanu zapalnego. Wada ta rzadko wynika z urazów powiek i najczęściej jest wrodzona.

Trombopatia

Upośledzenie funkcji płytek krwi, co może być przyczyną krwawień. Choroba charakterystyczna dla pewnych ras psów, np. foxhounda amerykańskiego.

Tularemia

Posocznicowa choroba bakteryjna występująca m. in. u psów, kotów i innych zwierząt domowych. Przenoszona jest głównie przez kleszcze. Nie daje swoistych objawów, dlatego jest trudna do rozpoznania. U chorych zwierząt występuje zazwyczaj gorączka, wymioty, biegunka, osłabienie, powiększenie węzłów chłonnych, drżenie mięśni.

u
USG

Nieinwazyjne badanie, pozwalające zobaczyć przekrój obrazu badanego obiektu. Specjalną głowicę pokrytą żelem przykłada się do badanego miejsca ciała. Wykorzystywane jest zjawisko rozchodzenia, rozpraszania i odbijania się fal ultradźwiękowych na granicy ośrodków. Fale te przetwarzane są w impulsy elektryczne.

v
Vault

Figura we frisbee. Polega na tym, że pies odbija się od dowolnej części ciała człowieka, jednocześnie łapiąc w powietrzu dysk. [Więcej w artykule: Stretching mięśni u psów]

w
Wibrysy

Potocznie zwane wąsami. Sztywne włosy na psyku kota, które służą jako czujniki ruchu. Jest ich 12 po obu stronach pyska.

Wieloogniskowa retinopatia

Dziedziczne uszkodzenie siatkówki oka, rozwijające się do 4 miesiąca miesiąca życia psa. Najczęściej dotyczy ras, takich jak: pirenejski pies górski, mastiff angielski, bulmastiff i innych im pokrewnych.

Wieloogniskowy gruczolak torbielowaty

Występuje u owczarków niemieckich. Cechuje się obecnością obustronnego, wieloogniskowego guza nerek i licznych guzków w skórze i tkance podskórnej oraz mięśniakiem gładkim macicy.

Wielotorbielowatość nerek

Należy do grupy chorób nerek o podłożu genetycznym. Cechuje się obecnością w miąższu nerek torbieli o różnej wielkości i liczbie. Występowanie tej choroby udokumentowano u takich ras, jak: bullterrier, cairn terier, west highland white terrier. Wśród kotów, rasami narażonymi są: persy, koty syjamskie, szkockie zwisłouche i orientalne.

Wiremia
Obecność wirusa we krwi badanego zwierzęcia.
Wnętrostwo

Zaburzenie, w którym jądro po jednej lub obu stronach pozostaje poza moszną. [Więcej w artykule: Kastrować czy nie?]

Wodobrzusze
Stan, w którym w powłokach brzusznych zwierzęcia gromadzi się płyn. Jest to stan patologiczny, który nie występuje u zwierząt zdrowych; sam w sobie nie stanowi choroby, a jedynie jest objawem wielu schorzeń.
Wodogłowie

Zazwyczaj śmiertelna wada genetyczna, na skutek której twarzoczaszka zwierzęcia jest zdeformowana, a głowa ma nienaturalnie duży kształt. Występują zaburzenia krążenia płynu mózgowo-rdzeniowego. Rasą predysponowaną wśród kotów są koty brytyjskie. U psów wada ta dotyczy większości ras miniaturowych i brachycefalicznych. Wyróżnia się wodogłowie wrodzone i nabyte (powstałe na skutek np. nowotworu, ziarnika, krwawienia).

Wodopiersie
Stan, w którym w klatce piersiowej zwierzęcia gromadzi się płyn, utrudniający bądź z czasem uniemożliwiający oddychanie.
Wścieklizna

Groźna, zakaźna choroba ssaków, cechująca się ostrym przebiegiem, wywoływana przez wirus atakujący ośrodkowy układ nerwowy. Wirus obecny jest w płynie mózgowo rdzeniowym chorych zwierząt oraz w końcowym stadium choroby - w ślinie. Wyróżnia się dwie postacie choroby: gwałtowną i porażenną (cichą) - od jej rodzaju zależą objawy. Mogą nimi być: podwyższona temperatura ciała, zmiana usposobienia zwierzęcia, rozdrażnienie. niepokój, brak koordynacji ruchowej, zaburzenia świadomości, ślinotok, drgawki, śpiączka. Zwierzęta chore są usypiane. [Więcej w artykule: Wścieklizna]

z
Zaćma

Inaczej katarakta. Występuje zmętnienie soczewki, na skutek którego dochodzi do pogarszania się wzroku, a nawet jego utraty. Dobre rezulataty w leczeniu przynosi zabieg operacyjny. Wyróznia się zaćmę: wrodzoną, dziedziczną (najczęstszą), starczą oraz wtórną (będącą wynikiem innych chorób, np. cukrzycy). Rasami predysponowanymi są m. in.: golden retriever, beagle, cocker spanieli amerykański, buldog francuski. [Więcej w artykule: Choroby oczu u zwierząt]

Zakaźne zapalenie otrzewnej u kotów

Choroba, która dotyka zwierzęta najczęściej w młodym wieku (od 3 miesiąca życia do 3 lat), ale może ujawnić się również u starszych osobników. Jej przyczyną jest coronawirus, a dokładniej mówiąc jego zmutowana forma, gdyż większość kotów jest bezobjawowymi nosicielami tego wirusa. Najczęściej spowodowana jest spadkiem odporności kota (w przypadku kiedy jest on nosicielem wirusa).

Zapalenie gruczołów łojowych

Choroba skóry występująca częściej u psów niż kotów. Kluczową cechą choroby jest naciek zapalny, któremu towarzyszy zniszczenie gruczołów łojowych. Do zmian klinicznych należy łupież oraz łuski przylegające do łodygi włosa. Pojawiają się one najpierw na głowie, uszach, nosie, ogonie, a następnie na grzbiecie. Dalszemu rozwojowi choroby towarzyszy świąd oraz nieprzyjemny zapach. U kotów objawami są wyłysienia i przylegające łuski.

Zespoł Conna

Ma miejsce, gdy występują guzy nadnerczy, które wydzielają aldosteron. Powoduje to zatrzymanie sodu i usuwanie potasu. Do objawów należą: apatia, osłabienie, nadciśnienie tętnicze, zwiększony poziom aldosteronu w surowicy.

Zespół Chediaka-Higashiego

Choroba genetyczna, która polega na przedłużonym czasie krwawienia po pobraniu krwi czy zabiegach chirurgicznych. Schorzenie jest ciężkie do wykrycia, ponieważ badana krzepliwość krwi jest w normie. Rasą kotów szczególnie narażoną są persy (zwłaszcza o dymnym umaszczeniu i żółtozielonych oczach).

Zespół Cushinga

Nadczynność kory nadnerczy powstająca na skutek przewlekle podwyższonego poziomu glukokortykoidów. Objawami są: symetryczne wyłysienia, zanik skóry, matowość sierści, wtórne infekcje. Występuje zarówno u psów, jak i kotów.

Zespół Ehlersa-Danlosa

Schorzenie skóry objawiające się nadmierną obfitością i łamliwością skóry, co prowadzi do oddzielania się jej od tkanek podskórnych, rozrywania oraz powstawania rozległych blizn. Rasą szczególnie narażoną jest sprinter spaniel angielski.

Zespół falującej skóry

Określany również mianem zespołu falującego grzbietu. Charakterystyczne drganie skóry kota na grzbiecie. Przyczyną jest nerwowość i stres.

Zespół Fanconiego

Inaczej upośledzenie funkcji kanalików nerkowych. Należy do grupy chorób nerek o podłożu genetycznym. Zespół ten cechuje się złożonymi zaburzeniami wchłaniania w kanalikach proksymalnych. W zaawansowanym stadium choroby pojawia się przewlekła niewydolność nerek. Choroba występuje głównie u psów rasy basenji oraz norwegian elkhound.

Zespół Hornera

Często towarzyszy zapaleniu ucha środkowego (gdy zapaleniu ulegają włókna nerwowe przebiegające przez ucho środkowe). Zespół ten powstaje w wyniku uszkodzenia unerwienia współczulnego gałki ocznej. Towarzyszą mu charakterystyczne objawy: opadnięcie powieki, zwężenie źrenicy i zapadnięcie gałki ocznej w głąb oczodołu. Zmiany te występują najczęściej jednostronnie, a niesymetryczne źrenice są jednym z pierwszych zauważanych przez właściciela objawów.

Zespół końskiego ogona

Zwężenie kanału lędźwiowo-krzyżowego u psów (głównie owczarków niemieckich), rzadziej kotów. Przyczynami są wrodzone deformacje kręgosłupa oraz wady nabyte i nowotwory.  Skutkiem jest ucisk na nerwy rdzeniowe, który prowadzi zapalenia, niedokrwienia i uszkodzenia włókien nerwowych.

Zespół Stuarta-Prowera

Choroba o podłożu genetycznym. Jej przyczyną jest niedobór czynnika X, produkowanego głównie w wątrobie, a także makrofagach. Najczęściej występuje u cocker spanieli oraz Jack Rusell terrierów. Objawia się krwotokami wewnętrznymi. Cechuje ją wysoka śmieterlnośc płodów i szczeniąt.

Zespół suchego oka

Inaczej suche zapalenie spojówek. Choroba polega na niedostatecznym wydzielaniu łez, co często ma podłoże immunologiczne. Innymi przyczynami mogą być: zaburzenia hormonalne, przebyte choroby oraz wrodzony niedorozwój gruczołów łzowych (częsty u yorkshire terriera). Pierwszy widocznym objawem choroby jest śluz wypływający z oczu. Wada nieleczona może doprowadzić do wielu różnych zaburzeń w widzeniu, a nawet do ślepoty. [Więcej w artykule: Choroby oczu u zwierząt]

Zespół Vogt-Kajangi-Hararda

Inaczej zespół naczyniowo-skórny. Objawia się ciężkim zapaleniem naczyniówki oraz poważnymi zmianami skórnymi, takimi jak odbarwienia sierści i wyłysienia.

Zespół Wella
Eozynofilowe zapalenie tkanki podskórnej, któremu towarzyszy obrzęk kończyn.
Zespół wykrzepienia wewnątrznaczyniowego (DIC)

Występuje na skutek powikłań w wielu chorobach psów i kotów. Choroba charakteryzuje się masywnym krzepnięciem krwi w naczyniach włosowatych. Prowadzi do śmierci z powodu zaburzeń krążenia.

Zespół zaburzeń adhezji białych krwinek

Śmiertelna choroba seterów irlandzkich. Chore psy umierają na skutek obniżonej odporności i nawracających infekcji.

Zespół ziarniaka kwasochłonnego

Inaczej zespół zapaleń kwasochłonnych, zespół zapaleń eozynofilowych. Choroba dermatologiczna kotów. Ma trzy postacie kliniczne: wrzód drażniący, tarczkę kwasochłonną oraz ziarniaka kwasochłonnego, które łączy nieznana etiologia, pozytywna reakcja na terapię kortykosteroidową i występowanie świądu.

Zespół Zollingera-Ellisona

Tworzy się guz (najczęściej w obrębie trzustki i dwunastnicy), który nadmiernie wydziela gastrynę, a ta z kolei zwiększa wydzielanie kwasu solnego w żołądku, czego skutkiem są uszkodzenia błony śluzowej żołądka i powstawanie wrzodów w przełyku, żołądku i dwunastnicy. Do objawów choroby należą: wymioty, zmniejszenie masy ciala, apetytu i biegunka.

Zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki

Na skutek zaniku tkanki gruczołowej zwiększa sie produkcja i wydzielanie enzymów trawiennych. Powoduje to zaburzenia trawienne i wchłaniania związków odżywczych przez organizm.Najczęstszą przyczyną jest młodzieńczy zanik trzustki. Do innych należą: zanik gruczołów trzustki, długotrwałe zapalenie trzustki, nowotwór trzustki. Na zachorowanie narażone sa głównie młode psy dużych ras, m. in. owczarki niemickie i owczarki szkockie collie, mające predyspozycje genetyczne. Objawami choroby są: biegunka, utrata masy ciała, matowienie sierści, koprofagia.

Ziajanie

Szybkie oddychanie z jednoczesnym rozwarciem pyska. Poprzez powierzchnię jamy gębowej i wywieszonego języka pies pozbywa się nadmiaru ciepła z organizmu.

Zoonoza

Choroba zakaźna lub pasożytnicza przenoszona ze zwierząt na ludzi.