cat

Leiszmanioza u psów

Leiszmanioza (leishmaniasis, leishmaniosis) to choroba pasożytnicza występująca u ludzi i zwierząt, występuje endemicznie na całym świecie (głównie w klimacie ciepłym).

 

 

 

W Polsce notuje się ją najczęściej  u zwierząt i u ludzi, którzy spędzali wakacje nad basenem morza Śródziemnego lub w innych regionach o podobnym klimacie. Dodatkowo czynnikiem predysponującym do powiększania się zasięgu rozpowszechnienia choroby jest spadek odporności, stosowanie leków o działaniu immunosupresyjnym.

 

U psów dochodzi najczęściej do rozwoju formy uogólnionej.  U kotów opisano tylko nieliczne przypadki leiszmaniozy, są one gatunkiem  opornym na inwazję (sporadycznie występują zmiany w obrębie skóry – guzy, wrzody lub bardzo rzadko postać uogólniona).

 

Źródłem schorzenia są pierwotniaki przenoszone przez muchy piaskowe i moskity z rodzajów Lutzomyia i Phlebotomus. U psów choroba jest wywołana przez Leishmania infantum (trzewna postać choroby) rzadko przez inne gatunki.

 

Na zarażenia podatne są przede wszystkim młode osobniki o cienkiej i delikatnej skórze, choć i u starszych psów notuje się infestacje. Do zakażenia najczęściej dochodzi w trakcie ukłucia wrażliwego osobnika przez owada, który pobrał krew od nosiciela. Prawdopodobne jest także rozgniecenie owada i wtarcie pierwotniaków – wiciowców do rany. Po dostaniu się do organizmu, pasożyty, w zależności od formy choroby, poprzez krew roznoszone są do narządów wewnętrznych (śledziona, wątroba, szpik kostny, czasami też rozwija się forma miejscowa skórna). U psów opisujemy także postać skórno-śluzówkową (czasem pasożyty lokalizują się w jamie nosa). 

 

Objawy kliniczne:

 

Zmiany występują głównie na skórze, w oczach, powiększeniu ulegają regionalne i systemowe węzły chłonne, zwierzęta są apatyczne, wychudzone, uszkodzeniu ulegają nerki, dodatkowo obserwujemy kulawizny, bolesność stawów, słabowitość mięśniową.

 

Szczegółowe badanie przedstawia: zapalenie rogówki, spojówek, powiek, twardówki czy naczyniówki. Temperatura ciała jest podwyższona, w badaniu obrazowym śledziona i wątroba ulega znacznemu powiększeniu i zwyrodnieniu, mięśnie żuchwy ulegają zanikowi (to konsekwencja zmian metabolicznych tkanki mięśniowej oraz procesów zapalnych tła immunologicznego w/w struktur).

 

Dochodzi do nadmiernego rogowacenia opuszek palcowych, zapalenia ogólnego skóry, zmian w kościach (konieczność wykonania badania RTG), sporadycznie obserwujemy zmiany guzkowate w obrębie języka. Czasem leiszmanioza przyczynia się do występowania ataków padaczkowych.

 

Zwierzęta z leiszmaniozą wykazują podatność na zakażenia bakteryjno-grzybicze skóry oraz powinowactwo do nużycy czy świerzbowcowych zmian skórnych. Niestety także w dużej grupie przypadków psy są bezobjawowymi nosicielami choroby bez uchwytnych objawów przez dłuższy czas.

 

Diagnostyka opiera się na obserwacji oraz objawach klinicznych i najczęściej nie nastręcza trudności, kiedy uwzględni się wywiad z właścicielem i ustali teren endemicznego występowania leiszmaniozy.

W dokładnym rozpoznaniu uwzględniamy takie narzędzia jak:

- badanie cytologiczne skóry i narządów wewnętrznych,

- wymazy mikrobiologiczne.

- badanie histopatologiczne z preparatów odciskowych,  

- badanie krwi – morfologia i biochemia. Tu obserwujemy niedokrwistość normocytarną i normochromatyczną nieregeneratywną, trombocytopenię, azotemię. W moczu występują  liczne ślady białka i wałeczki szkliste, ziarniste. Typową i sugestywną cechą choroby jest hipoproteinemia z jednoczesną hipoalbuminemią oraz zmniejszeniem stosunku albumin do globulin.

- obrazowanie – usg i rtg,

- metody immunologiczne/serologiczne ( szczególnie immunohistochemia, PCR ).

 

Leczenie:

 

Trudności w ostatecznym rozpoznaniu choroby, czas trwania i koszty procedur laboratoryjnych sprawiają, że często ostateczna decyzja o leczeniu nie jest łatwa.

Jest to choroba bardzo groźna dla zwierząt ale i dla ludzi!

 

Postać trzewna nie jest niestety łatwa do leczenia, istnieje duża odporność pierwotniaków na stosowane preparaty farmakologiczne, a i zdarzają się nawroty po okresie terapii. Niektórzy specjaliści twierdzą, że w zasadzie jest to choroba nieuleczalna, w której zarażone wcześniej psy uznawane już zawsze będą za nosicieli.

W rutynowym leczeniu można próbować stosować głównie dwa leki:

- antymonian megluminy podawany raz dziennie przez okres minimum 3-4 tygodnie, a także:

- allopurinol podawany raz – dwa razy dziennie nawet przez 2 lata lub dłużej.

 

Do tego momentu nie wykazano aby właściciele chorych na leiszmaniozę psów byli w szczególny sposób narażeni na transmisję od zwierząt niż inne osoby, które nie posiadają chorych zwierząt. Nie posiadamy dowodów ostatecznych na możliwość przeniesienia choroby z psów na ludzi, aczkolwiek nie możemy tego na 100 % wykluczyć!

 

Profilaktyka:

 

Ludzie powinni bezwzględnie unikać kontaktu z igłami stosowanymi u leczonych psów, nie dotykać dłońmi zakażonych ran, utrzymywać higienę osobistą!

 

U psów jedyną możliwą procedurą jest unikanie kontaktu bezpośredniego z potencjalnymi wektorami leiszmaniozy, a więc z muchami piaskowymi i moskitami. Dodatkowo właściciele powinni w lecznicach weterynaryjnych zaopatrzyć swojego pupila okresowo w różnego rodzaju repelenty odstraszające ektopasożyty w postaci preparatów opryskowych na skórę oraz w formie kropel typu „spot on” dozowanych na kark.

  

Obrazek użytkownika marcinzawadzki

Nasz specjalista Lek. wet. Marcin Zawadzki

Lek. wet. Marcin Zawadzki w latach 1998-2003 studiował na Wydziale Medycyny Weterynaryjnej Akademii Rolniczej (dzisiejszy Uniwersytet Przyrodniczy) we Wrocławiu.

Polecane artykuły

Obrazek użytkownika Anonim

Emma

Hey! I simply want to give an enormous thumbs up for the news you’ve here on this post. I will be coming back soon. Emma

Dodaj nowy komentarz