cat

Dojrzałość płciowa i ruja u kotki

Jeżeli twoja kotka głośno miauczy, często domaga się uwagi oraz pieszczot, pociera głową o różne przedmioty, turla się i wygina, to właśnie przechodzi ruję. 

 

 

 

Jedną z głównych zasad, na której opiera się dobra praktyka hodowlana jest dobór do rozrodu samic, jak również samców, które nie tyle co osiągnęły dojrzałość płciową, ale które osiągnęły dojrzałość hodowlaną, czyli oprócz w pełni rozwiniętego i prawidłowo funkcjonującego układu rozrodczego oraz uzyskania zdolności do zapłodnienia, zakończyły już swój rozwój fizyczny i są w stanie donosić ciążę oraz wydać na świat potomstwo.


U kotek za punkt osiągnięcia dojrzałości płciowej uznaje się wystąpienia pierwszej rui. Moment ten jest zależny między innymi od takich czynników jak wiek, waga ciała, rasa oraz pora roku, gdyż jak wiadomo, koty są zwierzętami sezonowo poliestralnymi, czyli w danym sezonie (u kotów najczęściej od stycznia do września) występują średnio 2-3 cykle z kilkoma rujami w cyklu, dlatego nawet przy osiągnięciu odpowiedniego wieku oraz masy ciała wystąpienie rui może ulec opóźnieniu przesunąć.


Pierwsza ruja u kotek pojawia się najczęściej między 4 a 12 miesiącem życia. Przeciętny wiek osiągnięcia dojrzałości płciowej u samic tego gatunku wynosi 8 miesięcy. Jednym z warunków wystąpienia rui jest osiągnięcie przez samicę odpowiedniej wagi ciała, która u kotów wynosi co najmniej 2,3-2,5 kg. Rasa również wywiera wpływ na uzyskanie dojrzałości płciowej. Wykazano, że kotki rasy birmańskiej dojrzewają szybciej, a np. koty długowłose później niż inne rasy. Pora roku, a w szczególności długość dnia świetlnego, również stanowią ważny element decydujący o czasie osiągnięcia dojrzałości płciowej. Sezon rozrodczy u kotów zaczyna się w okolicach grudnia/stycznia i trwa mniej więcej do września. Potem występuje okres bezrujowy. U kotów trzymanych wyłącznie w domach ten naturalny mechanizm regulacji cyklu rozrodczego może ulec zaburzeniu i samice mogą wykazywać ruję przez cały rok.

 


Cykl płciowy


Cykl płciowy składa się u kotek z 5 faz: prooestrus, oestrus, interoestrus, dioestrus i anoestrus.
W prooestrus, podobnie jak u suk, dochodzi do rozwoju pęcherzyków jajnikowych, jednak przeważnie nie obserwuje się obecności wypływu z pochwy. Poziom estrogenów w organizmie rośnie i kotka zaczyna wzbudzać zainteresowanie samców. W większości przypadków objawy tej fazy nie zostają zaobserwowane.


Następnie następuje faza oestrus, która jest rozpoznawana na podstawie wystąpienia charakterystycznych dla gatunku i wyraźnie zaznaczonych zachowań płciowych, gdyż inne objawy tj. np. wypływ z pochwy są słabo wyrażona lub w ogóle nieobecne. Kotka donośnie miauczy, często domaga się uwagi właściciela oraz pieszczot, pociera głową i szyją o różne przedmioty, turla się, a co najważniejsze przyjmuje charakterystyczną postawę ciała - przykuca, wygina grzbiet i zadziera ogon do góry eksponując srom oraz dopuszcza do siebie samca (występuje odruch tolerancji). Faza estrus może trwać u kotek od 2 do 19 dni, średnio czas ten wynosi 6-8 dni.

 

Dalszy przebieg cyklu zależy od tego, czy dojdzie do owulacji czy też nie. W odróżnieniu od psów, u kotów występuje owulacja prowokowana, czyli aby doszło do owulacji potrzebny jest bodziec, którym jest akt kopulacji. Przy czym dla osiągnięcia odpowiedniej dla wywołania owulacji stymulacji niezbędne są kilkukrotne krycia w odpowiednim dniu cyklu.

 

Jeśli kotka nie miała kontaktu z samcem i nie doszło u niej do owulacji następuje okres międzyrujowy, czyli interoestrus, w którym dochodzi do zaniku pęcherzyków jajnikowych oraz rozwoju nowych i samica ponownie wchodzi w ruję. Odstępu między kolejnymi rujami u kotek wynoszą średnio 9 dni. Jeśli kotka została pokryta i doszło do owulacji, może ona zajść w ciążę lub w przypadku nieskutecznego krycia wejść w okres dioestrus, w którym dominuje progesteron wydzielany przez powstałe na jajnikach po owulacji ciałka żółte. Okres ten trwa średnio koło 40 dni, po czym rozpoczyna się kolejna ruja.


Anoestrus jest fazą braku aktywności układu rozrodczego i występuje poza sezonem rozrodczym.

Obrazek użytkownika malwinagotowiecka

Nasz specjalista Lek. wet. Marta Malwina Gotowiecka

Lekarz Weterynarii

Polecane artykuły

  • Młode koty w okresie dojrzewania wymieniają swoje mleczaki na stałe uzębienie. To ważna wiedza dla opiekuna kota, który powinien właściwie dbać o jamę ustną zwierzaka.
  • Obcinanie pazurków to jedna z czynności pielęgnacyjnych, zwłaszcza u psów. Psy mają niewysuwalne pazury, dlatego gdy są one zbyt długie, mogą sprawiać psu ból i dyskomfort.
  • Niektóre koty pomimo, że potrafią załatwiać swoje potrzeby w kuwecie, obsikują nam inne miejsca w domu. Co robić żeby łóżko nie było zawsze mokre?

Dodaj nowy komentarz