cat

Agresja o podłożu lękowym - część 1

Agresja u psa może być ogromnym problemem. Aby z nim walczyć musimy najpierw dowiedzieć się, co jest przyczyną agresywnego zachowania u naszego pupila. Bardzo  ma ono podłoże lękowe. Z pierwszej części cyklu artykułów poświęconego tego typu agresji, dowiesz się czym jest agresja i jakie mogą być jej źródła.

 

 

 

Wstęp

 

Z początkiem mojej kariery behawiorysty, w moim domu pojawiła się sunia ze schroniska. Poznałam ją pracując jako wolontariuszka w Schronisku Dla Bezdomnych Zwierząt we Wrocławiu. Przez miesiąc wychodziłam z nią na codzienne spacery. Sunia była miła, całkowicie łagodna - ulubienica całego personelu. W dniu, kiedy ją brałam dowiedziałam się o jej historii. Alba (jej ówczesne imię) była psem z interwencji, którego schronisko zabrało od ludzi, którzy się nad nią znęcali przez pierwsze półtora roku jej życia. Kolejne półtoraagresja o podłożu lękowym spędziła w schronisku, z którego ktoś ją wziął, ale z powrotem oddał, ponieważ była agresywna. W karcie miała zapisane, że nie lubi starszych ludzi i kotów – ja miałam dwa. Rzeczywiście, kiedy tylko wyprowadziłam ją za schroniskowe mury zaczęła się rzucać dosłownie na wszystkich. Nikt nie mógł koło niej przejść bez ataku. Wyglądała wtedy naprawdę strasznie - obnażone kły, zmarszczony nos, warczenie i impet z jakim skakała ludziom do rąk.

 

Już w schronisku zauważyłam, że jest bardzo wrażliwa na podniesienie ręki - kuliła się przede mną i czołgała po ziemi. Niestety taka reakcja następowała tylko w stosunku do mnie. Jak tylko ktoś obcy wykonał jakikolwiek ruch ręką (mogło to być tylko kołysanie ręki w rytm marszu) następował atak. W ten sposób zostali zaatakowani wszyscy z mojej rodziny. Z ich relacji wynikało, że Kropka nie chciała ich gryźć (chociaż dwa razy się to zdarzyło), tylko odpychała ich zębami. Biorąc pod uwagę jej dotychczasowe przeżycia oraz wspólny mianownik dla ataków, doszłam do wniosku, że ataki powodowane są strachem.

W taki oto sposób zetknęłam się z agresją o podłożu lękowym i o tym problemie będzie poniższy artykuł.

 

Agresja - co to jest i skąd pochodzi?

 

Jest wiele definicji agresji.  Niektóre brzmią bardzo drastycznie, ukazują agresję jako coś nagannego i społecznie nieakceptowanego. Potocznie słowo „agresja” używane jest bardzo swobodnie. Psychologowie społeczni definiują działania agresywne jako zamierzone zachowanie mające na celu spowodowanie cierpienia fizycznego lub psychicznego. Inne koncepcje zakładają, że agresja jest wrodzona lub jest instynktem (Hobbes, Freud), a jeszcze inne, że agresja jest nabyta i wyzwalana przez restrykcje narzucone przez społeczeństwo (Rousseau).

 

Popatrzmy jednak na agresję w kontekście zachowania się innych zwierząt.

 

Badania dowodzą, że agresja jest zachowaniem wrodzonym. Dobrze ukazuje to eksperyment prowadzony na szczurach hodowanych w izolacji. Po czym jest agresja u psówwprowadzeniu do klatki takiego szczura innego osobnika, intruz zostawał zaatakowany. Co ciekawe, u izolowanych szczurów, które nie miały styczności z innymi osobnikami swojego gatunku występował ten sam wzorzec groźby i ataku, jaki stosują doświadczone szczury. Inny eksperyment pokazał coś zupełnie odwrotnego.

 

Biolog Zing Yang Kuo próbował udowodnić, że koty nie łowią i nie zabijają szczurów instynktownie. Hodował kociaka i szczura w jednej klatce. Okazało się, że kot nie napastował szczura, a nawet się z nim zaprzyjaźnił. Nawet, gdy dano mu okazję do polowania nie chciał łowić ani zabijać innych szczurów. Wniosek z tych dwóch eksperymentów jest taki, że agresja jest wrodzona, ale można ją modyfikować przez doświadczenie.

 

Próbując zdefiniować agresję patrząc przez pryzmat zachowania się innych zwierząt (szczególnie uwzględniając psy), żeby za bardzo nie wyolbrzymiać tego pojęcia najlepiej chyba przedstawić agresję jako działania, które stwarzają ryzyko wyrządzenia szkody innemu osobnikowi.

 

Osobiście nie podoba mi się słowo agresja, dlatego też używam pojęcia zachowań agresywnych, pod którym rozumiem zachowania używane w stosunku do innego osobnika mające na celu oddalenie niebezpieczeństwa, zranienie, usunięcie, zabicie lub pokonanie przeciwnika w konflikcie o zasoby.  Alexa Capra podkreśla, że celem agresji nie zawsze jest zwiększenie dystansu. Czasem jest nim na przykład uzyskanie pewnej reakcji.

 

Rodzajów agresji jest bardzo wiele - każdy z nich ma inną etiologię. Jednakże jedna cecha dla każdego rodzaju jest wspólna - są to zachowania naturalne, wpisane w repertuar psich zachowań.

W książce Bogdana Sadowskiego „Biologiczne mechanizmy zachowania się ludzi i zwierząt” czytamy, że zachowaniem agresywnym i obronnym zwierząt sterują ośrodki układu limbicznego. Spełniają one trzy funkcje:

 

 

1. Analizują sytuację pod względem zagrożenia

2. Wybierają taktykę działania, która najbardziej odpowiada danej sytuacji

3. Uruchamiają reakcje behawioralne

 

Patrząc z ewolucyjnego punktu widzenia najważniejszą rzeczą dla osobnika danego gatunku jest przetrwanie, dlatego też lęk przed zranieniem jest najczęstszą przyczyną agresji u psów. Powtarzając jednak za A. Caprą oraz innymi autorytetami, agresja nigdy nie jest jednoczynnikowa i nie ma prostych wyjaśnień zachowań agresywnych.

 

W drugiej części artykułu będzie można dowiedzieć się o przyczynach agresji oraz wyglądzie atakującego psa. Z kolei część trzecia skupia się na tym jak radzić sobie z agresją o podłożu lękowym u psów.

Obrazek użytkownika katarzynaszewczyk

Nasz specjalista Katarzyna Szewczyk

Katarzyna Szewczyk behawiorysta, specjalista zachowań psów agresywnych.

Polecane artykuły

Dodaj nowy komentarz